شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٥٤ - ١٠٩٧٧ يسير الظن شك
[حرف «ياء» بلفظ «يسير»]
(از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت أمير المؤمنين على بن أبى طالب ٧ در حرف «ياء» بلفظ «يسير» كه بمعنى «اندك» است.) فرموده است آن حضرت ٧:
١٠٩٧٦ يسير الرياء شرك.
اندك ريا شرك است، «ريا كردن» عبادتيست از براى ديدن كسى و يا شنيدن او، و مراد اينست كه اندك ريائى بمنزله شرك بخداست، زيرا كه شريك كردن كسيست با حق تعالى در عبادت از براى او.
١٠٩٧٧ يسير الظن شك.
اندك ظن شك است، پوشيده نيست كه معنى شايع «ظن» گمان است يعنى اعتقاد راجحى كه بمرتبه جزم نباشد و صاحب آن احتمال خلاف آن بدهد احتمال مرجوحى، و معنى شايع «شك» اينست كه احتمال هر دو طرف مساوى باشد نزد كسى و هيچ طرفى را رجحانى نباشد در نظر او، و بنا بر اين معنى اين فقره مباركه ظاهر نيست مگر آنكه مراد اين باشد كه در عقايد دينيه يقين بايد و ظن كافى نيست حتى اين كه ظن در آنها بمنزله شك در دين است اگر همه ظن در اندكى از آنها باشد و باقى بمرتبه يقين رسيده باشد و «ظن» بمعنى دروغ و بمعنى تهمت نيز آمده، و بنا بر اين مراد اين مىتواند بود كه: اندك دروغ و تهمت زدن شك