شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤١ - ٩٤٢١ من كمال عقلك استظهارك على عقلك
يا بلندى مرتبه، يا بى ستونى كه تكيه كند بر آن از براى كشيدن مردم ناز او را، يا بى حالتى كه در او باشد كه بآن اعتبار مردم ناز او را كشند و حاصل همه يكيست و «لاف زدن بغير شرفى» يعنى بى بلندى مرتبه كه بآن اعتبار لاف از او چندان زشت و قبيح نباشد.
٩٤١٩ من الاقتصاد سخاء بغير سرف، و مروة من غير تلف.
از ميانه رويست سخاوتى بى اسرافى، و مروتى بغير تلفى، يعنى سخاوتى كه بمرتبه اسراف نرسد از جمله ميانه رويست و از افراد آنست، يا در آن معتبرست و از اجزاى آنست، و همچنين مروتى كه سبب تلف و هلاكت خود نگردد يعنى باعث فقر و درويشى خود نشود و اين نيز قريب بآن سخاوتست و بمنزله تأكيد آنست.
٩٤٢٠ من فضل علمك استقلالك لعلمك.
از افزونى علم تست كم شمردن تو علم خود را، يعنى اين كم شمردن از افزونى علم كسى ناشى مىشود و افزونى علم بسبب اين مىشود كه آدمى داند كه آنچه مىداند كم است و زياد بر آن بايد، يا اين كه آنچه ميداند نسبت به آن چه نمىداند كم است و مجهولات او بمراتب زياده است از معلومات او، بلكه نسبت ميانه آنها نسبت متناهى بغير متناهيست، و در بعضى نسخهها «لعملك» بجاى «لعلمك» است و بنا بر اين ترجمه اينست كه: از افزونى علم تست كم شمردن تو عمل خود را، يعنى افزونى علم كسى سبب اين مىشود كه عمل خود را كم شمارد و زياده بر آن خواهد، يا اين كه سبب اين مىشود كه آنرا كم و حقير شمارد و بر آن اعتمادى نكند بلكه اعتماد او بر فضل و رحمت حق تعالى باشد.
٩٤٢١ من كمال عقلك استظهارك على عقلك.
از كمال عقل و زيركى تست احتياط تو بر عقل خود، يعنى بر رعايت آن