شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٣٥ - ١٠١٠٨ وقوا أنفسكم من عذاب الله بالمبادرة الى طاعة الله
- گناهان و بديها كر شده باشد گوش او يا سنگين شده باشد بمرتبه كه نشنود دعوت را كه اگر مىشنيد البته اجابت ميكرد، و ممكنست كه «وقر» بصيغه مجهول خوانده شود يعنى كر گردانيده شده يا سنگين كرده شده گوشى و مراد اين باشد كه حق تعالى گوش او را كر كرده يا سنگين كرده باين معنى كه بسبب گناهان و بديهاى او او را بخود وا گذاشته و سلب الطاف خود از او كرده و هر كه را حق تعالى با او چنان سلوك كند كر مىگردد از شنيدن دعوت يا سنگين مىگردد گوش او از شنيدن آن، پس گويا حق تعالى او را چنان كر كرده يا گوش او را سنگين كرده.
١٠١٠٦ وقر قلب لم يكن له أذن و اعية.
كر شده دلى كه نبوده باشد از براى او گوشى حفظ كننده، مراد اينست كه حق تعالى هر دلى را گوشى داده كه بشنود دعوت بحق را و حفظ كند آنرا و اجابت كند آنرا، پس دلى را كه چنين گوشى نباشد چنين نيست كه آن گوشى را نداشته باشد بلكه گوش آن بسبب گناهان و بديهاى او كر شده كه نمىشنود دعوت را تا اين كه حفظ كند آنرا، و در اينجا نيز «وقر» بصيغه مجهول خوانده مىتواند شد يعنى كر گردانيده شده يعنى حق تعالى او را كر كرده بهمان معنى كه در شرح فقره سابق مذكور شد و نسبت اين امور بدل چنانكه مكرر مذكور شد[١] يا باعتبار اينست كه محل ادراكات دل است چنانكه مذهب متكلمين است، و يا باعتبار شيوع نسبت آنها بآن ميانه مردم هر چند خلاف تحقيق باشد، و يا اين كه مراد به «دل» نفس مجردست و بر هر تقدير اثبات گوش از براى آن بر سبيل استعاره است و تشبيه آن بكسى كه گوشى داشته باشد.
١٠١٠٧ وقوا دينكم بالاستعانة بالله.
نگاهداريد دين خود را بيارى جستن بخدا.
١٠١٠٨ وقوا أنفسكم من عذاب الله بالمبادرة الى طاعة الله.
[١] - از جمله اين موارد شرح حديث ٩٩٨٦ ميباشد كه در صفحه ١٨٠ همين مجلد است.