شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٩٠ - ١١٠٤٣ يعطف الهوى على الهدى اذا عطفو الهدى على الهوى، و يعطف الرأى على القرآن اذا عطفوا القرآن على الرأى
و هر چه از آن ظاهر مىشود آنرا رأى و معتقد خود مىسازد در وقتى كه مردم قرآن مجيد را تابع رأى خود ميكنند و هر رائى كه داشته باشند آيات قرآن را تأويلى چند ميكنند كه موافق آن شود.
محقق بحرانى در شرح نهج البلاغه گفته كه: «اين وصف حضرت قائم منتظر در آخر الزمان است و مراد به «برگردانيدن هوى بر هدى» برگردانيدن مردم است از پيروى هواهاى فاسده ايشان بر راه راست در وقتى كه ايشان برگشته باشند از آن بر پيروى هواهاى خود، و همچنين برگردانيدن ايشان از رأيهاى مختلفه ايشان بر آنچه ظاهر مىشود از قرآن در وقتى كه ايشان تأويل كنند قرآن را و حمل كنند هر گروهى آنرا بر رأى و مذهب خود».
و ابن ابى الحديد نيز كه از أكابر علماى اهل سنت است در شرح خود اين را اشاره بحضرت قائم گرفته و گفته كه: مراد به «برگردانيدن هوى بر هدى» مقهور ساختن هوى است عمل كننده بر هدى، و به «برگردانيدن هوى بر قرآن» مقهور ساختن حكم رأى و قياس و عمل كردن بغلبه ظن را عمل كننده بر قرآن و گفته كه:
«اذا عطفوا الهدى» و «اذا عطفوا القرآن» اشاره است بگروههاى مخالفان آن امام كه عمل نكنند بهدى بلكه بهوى و حكم نكنند بقرآن بلكه برأى، و سيد بزرگوار سيد رضى مؤلف كتاب مذكور نقل كرده اين كلام شريف را از خطبه از آن حضرت كه اشاره مىفرموده در آن بذكر ملاحم يعنى وقايعى كه قتلهاى عظيم در آنها بشود».
و از اين نيز معلوم مىشود كه اين كلام در وصف كسى نبوده كه در زمان آن حضرت باشد بلكه بايد كه در زمان بعد باشد موافق آنچه ايشان گفتهاند و ظاهر از جزم ايشان بخصوص حضرت قائم ٧ اينست كه اصل خطبه را در كتابهاى ديگر ديده باشند و در آن تصريح شده باشد باين كه در وصف حضرت قائم است صلوات الله و سلامه عليه الى يوم القيام.