شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٧٤ - ٩٩٧٢ نظر البصر لا يجدي اذا عميت البصيرة
و در بعضى نسخهها «طلب» بجاى «دنس» واقع شده و بنا بر اين ترجمه اينست كه: پاكيزه داريد نفسهاى خود را از طلب لذتها و مظلمههاى خواهشها.
٩٩٧١ نزهوا أديانكم عن الشبهات، و صونوا أنفسكم عن مواقع الريب الموبقات.
پاكيزه داريد دينهاى خود را از شبههها، و نگاهداريد نفسهاى خود را از جايگاههاى ريب كه هلاك كنندهاند، جمعيت دينها يا باعتبار تعدد أشخاص است مانند نفسها، و يا باعتبار تعدد مسائل دينيه، و بر هر تقدير مرا به «پاكيزه- داشتن آن از شبههها» اينست كه تحصيل يقين كنند در آن بعنوانى كه شك و شبهه را در آن راه نباشد و بنا بر اول ممكن است مراد پاكيزه داشتن دين باشد از امور شبههناك مثل مالهاى مخلوط از حلال و حرام، يا كردن فعلى كه شبهه باشد در حليت آن و احتمال حرمتى در آن رود، يا پاكيزه نگاهداشتن آن باشد از حكم و فتوى در امرى كه در حكم آن شبهه باشد و واضح نباشد، و «ريب» بمعنى شك است يا بد گمانى، و بنا بر اول مراد به «نگاهداشتن نفس خود از جايگاههاى شك» همانست كه در احتمال اول سابق بر آن مذكور شد، و هر گاه مراد از «سابق» نيز آن باشد اين تأكيد خواهد بود، و بنا بر دويم مراد نگاهداشتن نفس خودست از جايگاههائى كه محل تهمت باشد مثل اختلاط و مصاحبت با بدان و فاسقان، و «بودن آنها هلاك كننده» يا باعتبار اينست كه گاهى باعث هلاكت اين كس نيز مىشود بتبعيت ايشان يا از جانب مردم، و يا بفرود آمدن عذاب الهى و سرايت كردن بهمه ايشان، و يا باعتبار اين كه گاه هست كه رفتن به آنها باعث فسق و فجور اين كس نيز مىشود، و يا باعتبار اين كه اصل رفتن به آن جاها بديست كه هلاك كننده دين باشد يعنى اصل آن را يا فضيلت و كمال آن را، و الله تعالى يعلم.
٩٩٧٢ نظر البصر لا يجدي اذا عميت البصيرة.