معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٦٣ - چكيده

مبانى تعامل با آيات متشابه‌

محمدعلى اسدى‌نسب‌[١]

چكيده‌

در اين مقاله، بعد از تعريف محكم و متشابه، بخشى با عنوان مبانى مفهوم‌شناسى محكم و متشابه ارائه شد كه در آن، مواردى مانند تشابه حق و باطل، نقطه مشترك آيات متشابه، تقسيم تشابه به اصلى و عرضى، عوامل تشابه، ناگزير بودن تشابه در قرآن، انعطاف در كميت آيات متشابه و نيز قلت آيات متشابه، به‌عنوان مبانى ذكر شد. در بخش بعدى كه مبانى تعامل در شناخت و تفسير آيات متشابه است، مواردى مانند تفسيرپذيرى آيات متشابه، يكسانى روش فهم آيات متشابه و محكم، عدم جواز تمسك به ظواهر آيات متشابه و نيز تأويل دانستن توجيه آيات متشابه به‌عنوان مبانى، مورد بحث قرار گرفت.

براى آنكه مقاله منحصر به توصيف نباشد، در پاره‌اى از موارد، به نقد نظر استاد روى آورده است. از جمله:

١. نقد نظر استاد در اشكال بر علامه در نسبى دانستن تشابه؛

٢. نقدى بر نظريه استاد در تشابه عرضى؛

٣. نقدى بر نحوه بيان اسباب تشابه؛

٤. نقدى بر استاد در تعيين رقمى خاص به‌عنوان آيات متشابه؛

[١] . عضو هيأت علمى پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى.