معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٣٠ - ٣ ١ مصدر اصلى جمع قرآن در زمان عثمان

داشته باشد، ولى او از اين كار إبا كرد لذا ابوبكر از عمر درخواست كمك كرد و عمر اين كار را انجام داد.[١]

بعضى نيز دلالت دارد كه تصدّى اين كار با زيد و عمر بوده است؛ مانند:

وقتى عده‌اى از حافظان در جنگ يمامه كشته شدند، ابوبكر به‌ عمر و زيد بن ثابت‌ امر كرد كه در مسجد بنشينند و هر كس آيه‌اى از قرآن آورد قبول نكنند مگر اينكه دو نفر بر آن شهادت دهند زيرا در جنگ يمامه عده‌اى از اصحاب رسول خدا (ص) كشته شدند كه حافظ قرآن بودند.[٢]

٣. ١. مصدر اصلى جمع قرآن در زمان عثمان‌

بعضى از روايات، دلالت دارند عثمان‌ در جمع‌آورى قرآن از مصحفى كه‌ ابوبكر جمع‌آورى كرده بود، استفاده كرده است؛[٣] مانند:

ابوبكر قرآن را در كاغذها جمع‌آورى كرد و از زيد خواست كه نظارت داشته باشد، ولى او از اين كار ابا كرد. لذا ابوبكر از عمر كمك گرفت و عمر اين كار را قبول كرد. و اين كتاب‌ها (مصاحف) نزد ابوبكر بود تا از دنيا رفت، سپس نزد عمر بود تا از دنيا رفت و بعد از عمر به‌ حفصه‌ همسر پيامبر (ص) رسيد عثمان‌ شخصى را براى گرفتن آن مصحف نزد حفصه‌ فرستاد ولى‌ حفصه‌ آن را نداد تا اينكه‌ عثمان‌ عهد كرد كه آن را به‌ حفصه‌ برگرداند، حفصه‌ مصحف را به او داد و عثمان‌ وقتى مصاحف را نسخه‌بردارى كرد آن را به او برگرداند.[٤]

از بعضى روايات ديگر استفاده مى‌شود كه‌ عثمان‌ قرآن را با شهادت دو شاهد و يا اينكه آن فرد از رسول خدا (ص) شنيده باشد، جمع مى‌كرد؛ مانند:

عثمان‌ ايستاد و گفت: هر كس نزد او از كتاب خدا چيزى هست آن را بياورد، و هيچ چيز را از مردم قبول نمى‌كردند مگر اينكه دو شاهد بر آن شهادت مى‌داد.[٥]

[١] ٢. سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، ص ٢٤٠.

[٢] ٣. على بن حسام الدين عبدالملك المتقى الهندى، كنز العمال، ج ٢، ص ٣٦١.

[٣] ٤. همان، ص ٢٤٦.

[٤] ٥. على بن حسام الدين عبدالملك المتقى الهندى، منتخب كنز العمال، ج ١، ص ٦١١.

[٥] . سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، ص ٢٤١.