معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٧٦ - ١٠ مناقشه در تأويل فيض كاشانى

همگام او به حفظ و ضبط وحى مى‌پرداخت. لكن از طرف الهى بر پيامبر امر شد تا پايان ادا و القاى وحى سكوت و آرامش خود را حفظ كند، چرا كه بعض فرازهاى وحى با يكدگر مرتبط هستند.

إنّه كان (ص) اذا نزل عليه الملك بشي‌ء من القرآن قرأه مع الملك المؤدي له اليه قبل ان يسِتتمّ الأداء، حرصاً منه (ص) علي حفظه و ضبطه فامر (ص) بالتثبت حتي ينتهي غاية الأداء لتعلق الكلام بعضه ببعض‌[١].

توجيه دوم: نهى الهى نه بر قرائت همگام، بلكه بر تبليغ و رساندن وحى به‌صورت شتاب زده و قبل از وحى با حقيقت كامله‌اش يعنى معنا، تأويل و تفسير وحى متوجه است.

إنّه (ص) نُهي ان يبلّغ شيئاً من القرآن قبل ان يوحي اليه بمعناه و تأويله و تفسيره.[٢]

توجيه سوم: پيامبر اسلام (ص) گاهى درخواست نزول آيه و حكمى يا انتظار آن را از خداوند داشت، آيه شريفه از چنين درخواستى منع فرمود، چراكه آنچه داراى مصلحت است، نازل و آنچه فاقد مصلحت است، نازل نخواهد شد. پس براى درخواست پيامبر (ص) وجهى نيست.

إنّه (ص) نُهي عن ان يستدعي من القرآن ما لم‌يوح اليه به لانّ ما فيه مصلحة منه لابد من انزاله و ان لم يستدع، لانه تعالي لايدّخر المصالح عنهم و مالا مصلحة فيه لا ينزله علي كل حال، فلا معني للاستدعا.[٣]

١٠. مناقشه در تأويل فيض كاشانى‌

نظريه تأويلى و عرفانى‌ فيض كاشانى‌ در ابتداى ديدگاه گزارش شد كه بر مبناى آن، مراد از آسمان، رتبه و مقصود از عوالم چهارگانه (جماد، نبات، حيوان و انسانيت) و مقصود از «بيت المعمور»- كه مركز نزول قرآن در آسمان چهارم در روايات آمده است- قلب پيامبر اسلام (ص) مى‌باشد.

استاد معرفت چنين تفسيرى را بر نتافته است و چنين تأويلى را بدون دليل‌

[١] . محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ١٢٣.

[٢] . همان.

[٣] . همان، به نقل از: رسائل الشريف المرتضى، ج ١، صص ٤٠٥- ٤٠٣.