معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٦٧ - رهيافت سوم نزول معنايى دفعى قرآن

اين مجال نمى‌گنجد.[١]

اولين مستند اين ديدگاه كه ظاهر آيه زير است:

شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ‌[٢].

ظاهر «القرآن» و نسبت نزول به آن به نزول تمام قرآن دلالت مى‌كند.

مستند دوم قرآنى اين ديدگاه، آيه شريفه‌ وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ‌ بوده كه در استدلال شيخ‌ صدوق‌ گزارش شد.

مستند ديگر اين ديدگاه، بعض روايات است كه ظاهر بلكه نص در نزول قرآن بر «بيت المعمور» در روايات شيعه و «بيت العزة» و در روايات اهل سنت در ماه رمضان در شب قدر است. چنان كه شخصى از امام‌ صادق‌ (ع) درباره دلالت آيه شريفه‌ شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ‌ پرسيد كه چگونه اين آيه دال بر نزول قرآن در رمضان با نزول تدريجى قرآن در طول ٢٠ سال قابل جمع است؟

حضرت فرمود:

نَزَلَ القُرآن جُملةً واحدةً في شهر رمضان الي البَيت المعمور ثمّ انزل من بيت المعمور في طول عشرين سنة.[٣]

استاد معرفت روايات ديگرى از اين گروه را در كتاب گرانسنگ‌ التمهيد گزارش كرده است.[٤]

در اينجا به آراى بعضى طرفداران اين ديدگاه اشاره مى‌شود:

شيخ صدوق:

وى معتقد است قرآن در ماه رمضان در شب قدر به‌صورت يك‌جا بر بيت المعمور در آسمان چهارم فرود و از آنجا در طول ٢٠ سال بر پيامبر (ص) نازل‌

[١] . استاد معرفت عبارت شيخ« جلمه واحده»- صدوق كه در متن گزارش خواهد شد- بر« محتواى كلى» و« علم اجمالى» تفسير مى‌كند و در تاريخ قرآن ص ٤٠ در توضيح اين نظريه مى‌گويد:« در شب قدر همه قرآن يك‌جا بر پيامبر اكرم( ص) نازل شده است».

[٢] . بقره، آيه ١٨٥.

[٣] . ابونصر محمد بن مسعود، تفسير عياشى، ج ١، ص ٨٠، ص ١٨٤، به نقل از محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ١١٨؛ محمدهادى معرفت، علوم قرآنى، ص ٦٣.

[٤] . ر. ك: همان، صص ١١٨- ١١٢.