معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٠٩ - دوم مباحث تفسيرى آيه

تذكر: موارد سه‌گانه فوق به‌صورت جداگانه در مباحث مقدماتى سوره آمده و داخل تفسير آيه نشده است.

البته برخى آيه‌ها ممكن است نكته خاصى در باب قرائات، لغت و ادب نداشته باشد و چيزى بيان نشده باشد.

دوم. مباحث تفسيرى آيه‌

در اين بخش كه ذيل هر آيه آمده، مراحل زير طى شده است:

١. تفسير اجمالى آيه.

براى مثال در مورد تفسير الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‌ تفسيرى مختصر در هشت خط بيان و مقصود از حمد و تعليل «ربّ العالمين» براى اين سپاسگزارى يادآورى شده است و توضيحات مختصرى براى روشن شدن مفهوم و معنا مقصود آيه آمده است.[١]

٢. اشاره به برخى اقوال مفسران در مورد معناى آيه.[٢]

٣. اشاره به تفسير عرفانى (اشارى) آيه از زبان مفسران عرفانى مثل‌ ابو عبدالرحمان المسلمى‌ و احاديث منقول از امام‌ صادق‌ (ع).[٣]

٤. استفاده از روش تفسير قرآن به قرآن به مناسبت برخى آيات مثل ذيل آيه ٤ و ٦ و ٧ سوره حمد كه از اين شيوه استفاده شده است.[٤]

٥. نقل احاديث فريقين در مورد آيه كه در اين مورد احاديث پيامبر (ص) و اهل بيت (ع) و برخى صحابه و تابعين آورده شده است.[٥]

٦. بررسى احاديث؛ ايشان در برخى موارد به ضعف سندى احاديث اشاره كرده‌اند، از جمله ذيل حديث ١/ ٥٠٣ به ضعف سند روايات يا قابل تأويل‌

[١] . همان، ج ١، ص ٣٦٣.

[٢] . همان، صص ٣٦٤- ٣٦٣.

[٣] . همان، ص ٣٦٤.

[٤] . همان، صص ٣٧٨ و ٣٨١.

[٥] . همان، صص ٣٧٧- ٣٦٤.