معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٣٤ - ١ اختلاف مصاحف صحابه

روايات جمع قرآن بعد از پيامبر (ص) مى‌باشد.[١]

مواردى كه بيان شد، بعضى از ادله مهم محقق‌ خوئى‌ (ره) بر جمع و تدوين قرآن در زمان پيامبر (ص) است، البته علماى ديگرى مانند شيخ طوسى‌،[٢] سيد مرتضى‌،[٣] شيخ طبرسى‌[٤] و شيخ جعفر كاشف الغطاء[٥] نيز بر آنند كه‌ قرآن‌ به همين صورت در زمان حيات پيامبر (ص) شكل گرفته و بسيار بعيد است كه چنين مسأله با اهميتى را پيامبر (ص) رها كرده باشد تا اينكه پس از او، نظم و ترتيب داده شود.[٦]

هم اكنون نظريه آيت‌الله معرفت (ره) را مطرح و سپس به تحليل و بررسى هر دو نظريه مى‌پردازيم.

جمع قرآن از منظر آيت‌الله معرفت (ره)

محقق گرانمايه آيت‌الله معرفت (ره) در باره جمع قرآن مى‌فرمايد:

تدوين قرآن به‌صورت كنونى در زمان پيامبر (ص) شكل نگرفته و توليد يك عامل نبوده است، بلكه در ادوار و زمان‌هاى مختلف به وجود آمده، و مى‌توان گفت كه تدوين قرآن از زمان رسول خدا (ص) شروع و به توحيد مصاحف در زمان‌ عثمان‌، و اعراب‌گذارى آن به دست‌ خليل بن احمد ختم گرديده است.[٧]

بيان ادله آيت‌الله معرفت‌

١. اختلاف مصاحف صحابه‌

اختلاف مصاحف متعدد صحابه مى‌تواند دليلى بر عدم جمع قرآن در زمان‌

[١] . همان، ص ٢٥٤.

[٢] . به نقل از: سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، ص ٢٠٠.

[٣] . همان.

[٤] . همان.

[٥] . همان.

[٦] . محمدهادى معرفت، علوم قرآنى، ص ١٠٧.

[٧] . محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ٢٧٢.