معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٢٧ - نگارش و تدوين قرآن از منظر آيتالله خوئى(ره)

مى‌شد.[١]

البته در باره جزييات نگارش قرآن، مطالب مختلفى از سوى محققان مطرح شده است. بعضى از دانشمندان اعتقاد دارند كه تنظيم قرآن كريم به‌صورت فعلى در زمان پيامبر (ص) انجام پذيرفته و بعضى نيز اعتقاد دارند كه جمع و تنظيم قرآن مراحل مختلفى را طى كرده است؛ به‌طورى كه بعضى از مراحل آن مربوط به بعد از رحلت آن حضرت مى‌باشد، و لذا نمى‌توان جمع قرآن و تنظيم سوره‌ها به‌صورت كنونى را مربوط به زمان پيامبر (ص) بدانيم.

در اين مقال سعى بر آن است كه نظريه دو محقق گرانسنگ، آيت‌الله خوئى (ره) و آيت‌الله معرفت (ره) مورد مداقه قرار گرفته و تحليل و بررسى شود.

نگارش و تدوين قرآن از منظر آيت‌الله خوئى (ره)

مولّف كتاب‌ البيان‌ بعد از مسأله عدم تحريف قرآن به بحث از جمع‌آورى آن پرداخته است، زيرا اعتقاد او بر اين است كه بحث جمع قرآن در حقيقت كامل كننده بحث عدم تحريف قرآن مى‌باشد.[٢]

آيت‌الله‌ خوئى‌ (ره) در مورد تدوين و جمع قرآن مى‌گويد:

اين كتاب به‌صورت فعلى در زمان خود پيامبر (ص) شكل گرفته و كسى در تنظيم و شكل‌گيرى آن دخالتى نداشته است.

ولى عدّه‌اى تصور كرده‌اند كه جمع قرآن بعد از پيامبر (ص) به دستور ابوبكر بوده است، بعد از آنكه ٧٠ نفر از قاريان قرآن در حادثه «بئر معونه» كشته شدند ابوبكر دستور جمع‌آورى قرآن را صادر نمود بعد از اين‌ عمر و زيد بن ثابت‌ مسئوليت اين كار را به عهده گرفتند كه آن را از چوب‌هاى خرما و سينه‌هاى مردم جمع‌آورى نمايند.

او در ادامه مى‌فرمايد:

لازمه اين كار عادتاً اين است كه در قرآن تحريف روى داده باشد، مانند اينكه بخواهند اشعار شاعرى را بعد از مدّتى جمع‌آورى كنند كه طبيعتاً

[١] . داود العطار، موجز علوم القرآن، ص ١٦٠.

[٢] . سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، ص ٢٣٧.