معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٢٦ - درآمد

پيامبر (ص) و توسط صحابه انجام گرفته است، اما جملات و تركيب آن‌ها و تنظيم آيات در سوره‌ها با دستور و نظارت شخص پيامبر (ص) و به دستور آن حضرت بوده است.[١]

آنچه كه در اين مقال مقصود است بيان دو نظريه همراه با ادله و تحليل و بررسى آن‌ها مى‌باشد، اميد است كه مورد قبول حق قرار گيرد.

كليد واژه‌ها: تاريخ، جمع، تدوين، قرآن، حفظ، كتابت، مصحف.

درآمد

تدوين و سير نگارش قرآن يكى از مهم‌ترين مباحث «تاريخ قرآن» مى‌باشد كه مورد توجه عالمان شيعه و اهل سنت قرار گرفته است.

اصل نگارش و تدوين قرآن در زمان پيامبر (ص) يكى از امور بديهى و روشن است، زيرا فقط تكيه بر حافظان قرآن به تنهايى نمى‌توانست اين كتاب را از تحريف مصون و نگهدارى كند و از اين جهت، اصل ثبت قرآن توسط كاتبان وحى در زمان پيامبر (ص) مورد اتفاق و اجماع همه مسلمانان مى‌باشد كه هر گاه آياتى نازل مى‌شد، پيامبر (ص) كاتبان وحى را براى نوشتن آيات دعوت مى‌كرد. روايات زيادى از شيعه و اهل سنت نيز بر اين مطلب دلالت دارد.

از ابن عباس‌ نيز نقل شده است كه مى‌گويد:

زمانى بر پيامبر (ص) مى‌گذشت و سوره‌هايى بر آن حضرت نازل مى‌شد، او بعضى از نويسندگان را احضار مى‌كرد و مى‌فرمود: اين آيات را در سوره‌اى كه چنين خصوصيات را دارد قرار دهيد.[٢]

دكتر داود العطّار مى‌گويد:

تدوين قرآن در زمان رسول الله (ص) انجام گرفت. زمانى كه وحى نازل مى‌شد، اصحاب آن را با ابزارهايى (عسب، لخاف، ورقاع و ...) كه در اختيار داشتند، ثبت مى‌كردند و اين آيات در خانه پيامبر (ص) نگهدارى‌

[١] ١. محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١ صص ٢٨٣- ٢٧١.

[٢] . بدرالدين زركشى، البرهان فى علوم القرآن، ج ١، ص ٣٣٤.