معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٩٦ - مصحف امام على(ع)
آن به «كتابت صحف» تعبير مىكنند، همسان بود. قرآنى كه در زمان پيامبر (ص) نوشته شده و در خانه آن حضرت گرد آمده بود، در نوشتافزارهاى گوناگونى چون صَحيفه، شِظاظ (جوالگير)، كِتْف (استخوان شانه شتر)، رُقْعَه، قِرطاس (كاغذ)، حَرير (پارچه ابريشمى)، سَيْر (بند چرمى)، رَقّ (پوست نازك) و خَزَف (سفال) نوشته شده است و در نوشتافزار واحدى فراهم نيامده بود.[١] در مرحله دوم، امام على (ع) پس از وفات رسول خدا (ص) از روى قرآننوشتههاى فراهم آمده كه در خانه پيامبر (ص) نگهدارى مىشد، قرآنى را در يك نوشتافزار بازنويسى و به مردم عرضه كرد؛ اما آنها از پذيرش آن سر باز زدند و قرآنى را كه نزد خود داشتند، كافى دانستند؛ از اين رو، آن را به خانه خود باز گرداند و آن به همراه ديگر آثار نبوت، نسل به نسل ميان ائمه اهل بيت (ع) به ارث رفت و اكنون به نزد امام زمان (ع) است و او آنگاه كه ظهور كند، آن را به ميان مردم مىآورد و مرسوم مىگرداند.[٢]
بنابراين، مىتوان كارى را كه حضرت على (ع) پس از وفات پيامبر (ص) انجام دادند، مشابه كارى دانست كه در زمان عثمان صورت گرفت. چيزى كه از آن به «توحيد مصاحف» تعبير مىكنند. آن حضرت در اين زمان قرآننوشتههايى را كه بر روى نوشتافزارهاى متفاوتى نگارش شده بود، در نوشتافزار واحدى فراهم آورد كه از آن در روايات به «ثوب واحد»، «ازار واحد»، «مصحف واحد»، و «بيناللوحين» تعبير شده است.[٣]
[١] . سليم بنقيس هلالى، كتاب سليم بنقيس، صص ٦٤- ٦٣؛ محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص ١٩٨ و محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٤٠، ص ١٣٩ و ج ٨٩، ص ٩٩ و محمد بن يعقوب كلينى، اصول كافى، ج ١، صص ٨٣- ٨٢ و احمد بنعلى طبرسى، الاحتجاج، ص ١٤١؛ محمد بنحسن حر عاملى، وسايل الشيعه، ج ١٨، ص ٥٣.
[٢] . على بنحسين مسعودى، اثبات الوصيه للامام على بنأبى طالب( ع)، صص ١٢٢- ١٢١؛ محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٢٨، ص ٣٠٨.
[٣] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٨٩، ص ٤٨ و ٥٢- ٥١ و ٨٨ و ج ٤٠، ص ١٥٥ و ج ٢٨، صص ١٩١ و ٢٩٧ و ٣٥٦؛ سليم بنقيس هلالى، كتاب سليم بنقيس، صص ٣٣- ٣٢ و ٨٨- ٨٥ و ٩٣ و ٢٩٨- ٢٩٧؛ احمد بنعلى طبرسى، الاحتجاج، صص ٤٧ و ٥١ و ١٠٥ و ١٠٧ و ١٥٦ و ٢٢٢ و ٢٢٥ و ٢٧٩ و ٢٨١؛ عبيدالله بنعبدالله حسكانى، شواهد التنزيل، ج ١، صص ٣٨- ٣٦؛ احمد بنيحيى بلاذرى، انساب الاشراف، ج ١، صص ٥٨٧- ٥٨٦؛ احمد بنعبدالله ابونعيم اصفهانى، حليه الاولياء، ج ١، ص ٩٧؛ محمد ابن سعد، الطبقات الكبرى، ج ٢، ص ١٠١؛ عبدالرحمن سيوطى، الاتقان فى علوم القرآن، ج ١، ص ١٢٧؛ سيدنورالله مرعشى شوشترى، احقاق الحق و اذهاق الباطل، ج ٧، ص ٦٣٦؛ محمد بنعلى صدوق، التوحيد، صص ٧٣- ٧٢.