معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٨٢ - ١٢ تهى بودن از گرايشهاى تفسيرى نوپديد

١٠. نداشتن سياهه منابع و مصادر

يك پژوهش به‌سامان داراى ويژگى‌هايى است كه يكى از آن‌ها داشتن منابع و مصادر است. پيشتر آورديم كه يكى از كاستى‌هاى اين كتاب، نشانه‌هاى ناقص در پانوشت‌ها است. اكنون مى‌افزاييم كه كاستى دو چندان شده است؛ زيرا اگر در پانوشت، ارجاع ناقص باشد، مى‌توان به جبران آن اميدوار بود و آن اميدوارى هم آن گاه چهره مى‌بندد كه مؤلف، منابع و مصادر را در پايان كتاب يا مقاله‌اش افزوده باشد كه درباره اين كتاب چنين نشده است! از نداشتن كتابنامه، كه كاستى ديگر اين اثر است، جداگانه ياد نمى‌كنيم؛ زيرا هرگاه كتابى از سياهه منابع و مصادرش تهى بود، به شيوه برتر بايد دچار كاستى ديگر باشد كه به لحاظ منطقى در رتبه بعدى است.

١١. پى در پى بودن صفحات هر دو جلد

هر كتابى داراى شخصيتى مستقل است؛ از اين‌رو نمى‌شود آن را به گونه‌اى پرداخت كه هم اين استقلال را دچار وابستگى كند و هم خواننده را دچار دشوارى! چاپ دوم كتاب، از پيوستگى شماره‌گذارى صفحات رنج مى‌برد.

بر خلاف چاپ نخست كه اين‌گونه نيست، بيفزايم كه جلدهاى گوناگون يك پژوهش ممكن است داراى يك موضوع باشند، اما برخى ويژگى‌ها مانند صفحه‌گذارى، تابعى از وحدت موضوع نيست بلكه آن‌گاه كه مطالب درون جلدى جداگانه قرار گرفت، صفحه‌گذارى از نو آغاز مى‌شود. به هر روى، صفحه‌گذارى چاپ دوم برخلاف عرف نگارشى است؛ زيرا براى خواننده دشوارى‌هايى را به همراه دارد؛ مانند نياز به چاپ قلبى براى آگاهى از ديدگاه نويسنده كه در چاپ دوم از آن برگشته است و مسائلى از اين دست.

١٢. تهى بودن از گرايش‌هاى تفسيرى نوپديد

تعامل و روابط كشورها در حوزه فرهنگ، اقتصاد، سياست و ... پيامدهايى دارد. يكى از اين پيامدها، گونه تعامل پيروان اديان ابراهيمى با كتاب‌هاى‌