معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٣٥ - ب شيوه اعتبار سنجى اقسام روايات براى كاربرد در تفسير قرآن

اما اعتبار بيشترى نسبت به ساير افراد دارد چون در صدر اسلام زندگى مى‌كردند و به فهم قرآن نزديك‌تر بودند.

٤. اعتبار روايات تابعين: علامه معرفت با تمجيد از تابعين، مدارس تفسيرى آن‌ها را در مدينه، مكه، كوفه، بصره و شام معرفى مى‌كند، سپس ٢٧ نفر از بزرگان تابعين را معرفى كرده و نيز ٣٥ نفر از اتباع تابعين را برمى‌شمرد.[١] سپس يادآور مى‌شود كه تابعين واسطه بين پيامبر (ص) و صحابه و نسل‌هاى بعد هستند، و به عهد رسالت نزديك‌تر هستند؛ پس ديدگاه‌هاى آن‌ها مى‌تواند مورد عنايت باشد تا انسان را به حقيقت برساند.

ايشان بعد از ذكر ديدگاه موافقين و مخالفين، در مورد ارزش تفسير تابعين مى‌نويسد:

تعبّد به اقوال آن‌ها و تسليم در برابر آراء تابعين دليل ندارد.[٢]

ب. شيوه اعتبار سنجى اقسام روايات براى كاربرد در تفسير قرآن‌

علامه معرفت (ره) روايات كاربردى در تفسير را به چند دسته تقسيم مى‌كند و با ذكر اقوال علماى سلف مثل‌ شيخ طوسى‌، آيت‌الله‌ خوئى‌ و ... هر كدام را اعتبار سنجى مى‌كند:

١. روايات متواتر

هيچ شكى نيست كه احاديث پيامبر (ص) و ... هنگامى كه به‌صورت متواتر به دست ما برسد، منابع فقه و تفسير به شمار مى‌آيد.[٣] و از آنجا كه خبر متواتر علم‌آور است، عمل به محتواى آن واجب مى‌شود و تفسير قرآن بر طبق آن لازم است.[٤]

البته خبر متواتر آن است كه در تمام طبقات روايات آن به حدى زياد باشند

[١] . همان، صص ١٢٠- ١٠٥.

[٢] . همان، ص ١٢١.

[٣] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ج ١، ص ١٢٢.

[٤] . ر. ك: همان، ص ٢٢٨ و نيز شيخ طوسى، الاستبصار، ج ١، صص ٤- ٣، و شيخ طوسى، عده الاصول، ج ١، صص ٣٣٦، ٣٦٢ و ٣٧٢.