معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٣٣ - الف شيوه اعتبار بخشى به روايات تفسيرى و بررسى حجيت منابع روايات تفسيرى

ولى در كتاب‌هاى ديگر به حجيت سنت اهل بيت معصوم تصريح كرده‌اند:

ومن ثم فان الذي يصدر من ائمتنا المعصومين (ع) نسنده اليهم، و ان كنا علي علم و يقين انه تعلّم من ذي علم عليم، ذلك انه حجة لدينا؛ لانه صادر من منبع معصوم.[١]

البته شيوه عملى ايشان در نوشته‌ها و تفسير مورد بحث همين است كه روايات تفسيرى پيامبر (ص) و اهل بيت (ع) را حجّت شمرده و بر اساس آن‌ها فتوا مى‌دادند.

٣. اعتبار روايات اصحاب: علامه معرفت (ره) براى اقوال صحابه ارزش خاصى قائل بودند، چون آن‌ها نزديك به پيامبر (ص) بوده و معمولًا مطالب او را نقل مى‌كردند.

البته ايشان براى صحابه تعريف خاصى ارائه مى‌كردند و با تعريف مشهور كه معمولًا مى‌گويند: «هركس پيامبر را ملاقات كرده از صحابه او شمرده مى‌شود.» مخالف بودند و بارها در جلسات خصوصى يا در مصاحبه‌ها به همين مطلب اشاره كرده‌اند.[٢]

ايشان صحابه پيامبر (ص) را كسانى مى‌دانستند كه وجه النبى (ص) باشند و اعتقاد، اخلاق و رفتار آن‌ها برگرفته از الگوى نبوى باشد.

استاد در كتاب مورد بحث نيز اقوال صحابيان را با دو شرط معتبر دانسته‌اند:

اول. سند روايت به صحابى صحيح باشد؛

دوم. صحابى از طراز اعلى باشد.

ايشان با شرط دوم بسيارى از افراد اطراف پيامبر (ص) را كه به‌عنوان صحابى از آن‌ها ياد مى‌شود، از نام صحابه خارج كرده‌اند. از اين رو با ذكر روايتى از امام‌ رضا (ع) كه‌ معاويه‌ را از صحابه نمى‌داند،[٣] مى‌نويسند:

وهذا من اجمل التمليح الي وجه خروج امثال معاوية ممن احدثوا و آووا المحدثين-

[١] . همان، ج ١، ص ٣٠٧.

[٢] . ر. ك: مجله حوزه و پژوهش، ش ١٨- ١٧، صص ٢٠- ١٩ مصاحبه با استاد معرفت.

[٣] . عيون اخبار الرضا( ع)، ٢: ٩٣/ ٣٤، باب ٣٢.