معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦١ - انگيزه تأليف كتاب التمهيد

مبحث چهارم و پنجم آمده است. در جلد سوم محكم و متشابه مورد بحث و بررسى قرار گرفته و مبحث اعجاز، جلدهاى چهارم، پنجم و ششم را به خود اختصاص داده است. به اين ترتيب كه در جلد چهارم مباحث مبنايى اعجاز انعكاس يافته و در جلد پنجم اعجاز بيانى و در جلد ششم، سه وجه از وجوه اعجاز يعنى اعجاز علمى، اعجاز اخبار به غيب و اعجاز تشريعى قرآن مورد بررسى قرار گرفته است.

انگيزه تأليف كتاب التمهيد

استاد معرفت در مقدمه كتاب‌ التمهيد به‌صورت اجمالى و در مصاحبه‌ها و گفتارهاى ديگر به‌صورت مشروح‌تر توضيح داده كه با اشتياق وافر به قرآن، مشغول تدوين تفسيرى با عنوان‌ الوسيط بوده است و اين تفسير تا اواخر سوره مباركه بقره نيز پيش رفت.

همزمان با تدوين تفسير و ساير فعاليت‌هاى علمى، در نجف اشرف با همكارى شمارى از صاحب‌نظران و دانشوران، گروهى را تشكيل داده و مسئوليت پاسخ‌گويى به پرسش‌هاى مختلف محافل علمى و فرهنگى و نيز پاسخ به شبهات را بر عهده گرفتند. بدين منظور مجله‌اى با عنوان‌ «اجوبة المسائل الدينية» منتشر ساختند. در يكى از پرسش‌ها كه به اين گروه علمى احاله شد، از حكم ترجمه قرآن سؤال و پاسخ آن به استاد معرفت واگذار شد. ايشان پس از بررسى منابع به تلخى دريافت كه در كتاب‌هاى شيعه در اين باره و نيز ساير مباحث علوم قرآنى، گفت‌وگويى نشده است. در حقيقت كتابخانه شيعه از منابع علمى در زمينه علوم قرآن خالى است. از اين جهت با خود عهد بست با تدوين كتاب‌ التمهيد اين نقيصه را برطرف كند.[١]

بنابراين مهم‌ترين انگيزه و دغدغه ايشان براى روى‌آورى به تدوين اين كتاب و كنار گذاشتن تفسير الوسيط، ارائه گفت‌وگوهاى شيعه در زمينه علوم قرآنى است كه ممكن است احياناً به‌صورت‌هاى پراكنده در كتاب‌هاى مختلف‌

[١] . ويژه‌نامه آفتاب معرفت، صص ٩- ٨.