معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٧٤ - نگاهى اجمالى به ديدگاه آيتالله معرفت
مباحث نوآمد اين حوزهها مىپرداخت؛ از جمله به مبحث تفسير علمى و اعجاز علمى قرآن در كتابهاى متعدد پرداخته است.
ايشان در دوره كتاب گرانسنگ التمهيد، جلد ششم را به مبحث اعجاز علمى اختصاص داده و به چند مبحث اشاره كرده است:
اول: مبانى نظرى تفسير علمى و اعجاز علمى قرآن را مورد بررسى قرار داده است، و مباحث زير را مطرح كرده است:
الف. اشارات علمى در قرآن؛
ب. هدف اصلى قرآن هدايت چيست؟
ج. آيا قرآن شامل تمام علوم بشرى است؟
د. آيا تحدّى قرآن شامل اعجاز علمى نيز مىشود؟
حاصل كلام ايشان در اين موارد آن است كه قرآن، اشارههاى علمى متعددى در مورد جهان، انسان و طبيعت دارد كه فهم آنها در پرتو علوم قطعى جديد حاصل مىشود، ولى در تفسير علمى قرآن بايد از تحميل نظرات بر قرآن پرهيز كرد؛ البته هدف اصلى قرآن هدايت انسان به سوى خدا است. اين اشارات نيز در همين راستا است؛ هرچند كه قرآن اشارههاى متعددى به اسرار و حقايق علمى جهان دارد، اما كتاب علوم طبيعى نيست و تمام جزئيات علوم را بيان نكرده است. ولى در همان حوزهاى كه حقايق و اسرار علمى جهان را بيان كرده است، اعجاز علمى قرآن اثبات مىشود، و از آنجا كه تحدّى قرآن شامل همه نسلها و عصرها مىشود، علاوه بر فصاحت و بلاغت، اعجاز علمى را نيز پوشش مىدهد.[١]
دومين مطلبى كه در اين كتاب آمده، مطالب علمى و موارد اعجاز علمى قرآن است؛ از جمله: اصل حيات آب؛ مراحل آفرينش انسان؛ رجع و صدع؛ گسترش جهان؛ جاذبه عمومى؛ رتق و فتق؛ كوهها ميخ زمين؛ حركت زمين؛ زوجيت؛ عسل؛ حيض و ...
نيز آيتالله معرفت در كتاب گرانسنگ التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب
[١] . ر. ك: محمدهادى معرفت، التمهيد فى علوم القرآن، ج ٦، صص ٢٦- ٦.