معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٤ - نگاهى به مقدمه كتاب«التمهيد»

تداخل برخى از مسائل علوم قرآنى با علوم ديگر، از برخى از مسائل علوم قرآنى در اين كتاب‌ها ياد شده است. نظير مبحث حجّيت ظواهر كه در كتب اصولى متأخران انعكاس يافته و در عين حال جزو مسائل علوم قرآنى به شمار مى‌رود.

استاد معرفت نخستين اثر در زمينه علوم قرآن را كتاب‌ القرائه‌ از يحيى بن يعمر (م ٨٩) دانسته است.[١] ايشان مهم‌ترين سده شكوفايى علوم قرآنى را سده هشتم و نهم معرفى مى‌كند كه موسوعه‌هاى‌ البرهان‌ با برخوردارى چهل علم از علوم قرآن و الاتقان‌ با بررسى هشتاد نوع از علوم قرآنى تدوين يافت.[٢]

از اين بخش از مقدمه استاد معرفت مى‌توان افزون بر آگاهى از پيشينه تاريخى آثار علوم قرآنى، به اين نتيجه نيز دست يافت كه ايشان قبل و همزمان با مطالعات و تحقيقات قرآنى، به اين كتاب‌ها و منابع اهتمام داشته است.

ايشان پس از برشمردن اين كتاب‌ها، اذعان مى‌كند كه ساليانى متمادى به گردآورى فيش‌هاى مطالعاتى مشغول بوده و به‌خاطر ضرورت اين كار، كار تدوين تفسير خود را به تأخير انداخته است. وى وعده مى‌دهد كه مى‌خواهد در اين كتاب نظرات جديدى را منعكس سازد كه در ساير كتاب‌ها نيامده است.[٣]

بخش پايانى مقدمه ايشان بيانگر شيوه استاد معرفت در بررسى مباحث و چگونگى آماده‌سازى آن‌ها براى انتشار است. استاد معرفت يادآور مى‌شود كه تا به درستى و اتقان آرا و ديدگاه‌هاى خود دست نيافته آن‌ها را منعكس نساخته و براى اتقان مباحث كتاب و ديدگاه‌هاى ارائه شده، آن‌ها را پيش از انتشار به‌صورت جزوات درسى در اختيار طلّاب قرار داده است و در حين تدريس، با استقبال از ديدگاه‌ها و نقدهاى فاضلان حوزه، به تكميل و بازسازى‌

[١] . قرآن‌پژوه معاصر آقاى مهدوى‌راد نخستين آثار در زمينه علوم قرآن را از آن عبدالله بن عباس مى‌شناسد. ر. ك: سير نگارش‌هاى علوم قرآنى، صص ١٥- ١٣.

[٢] . همان، ص ١٤.

[٣] . همان، صص ٢١- ٢٠.