معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٨٢ - ٥ ارتباط عنصر مادى پيامبر با جبرئيل و حقيقت محمديه

٧. شهادات مطلقه.[١]

٤. جبرئيل، پرتو حقيقت محمّديه‌

از مطالب پيشين روشن شد كه فرشتگان مقرب، حتّى جبرئيل با مواجهه و شناخت حقيقت محمّديه مى‌توانند كسب فيض كنند. جبرئيل با مقام تجرّد بالايى كه دارد مى‌تواند معارف عقلى (از جمله معارف قرآن مخزون در حقيقت محمّديه) را شناخته، بر آن عالم باشد و در صورت نياز، آن را به عقل و عالم ديگر منتقل سازد؛ به هر حال، وجود جبرئيل و مقام و مرتبه‌اش، معلول و تجلّى حقيقت محمّديه است؛ پس در هر آن، در تصّرف و تسخير حقيقت محمّديه قرار دارد.

٥. ارتباط عنصر مادّى پيامبر با جبرئيل و حقيقت محمّديه‌

در فلسفه و عرفان مبرهن شده است كه انسان‌ها در عالم اعيان ثابته هر كدام يك «عين ثابته» دارند كه عنصر مادّى انسان در اين دنيا مقتضاى عين ثابته آن در عالم اعيان ثابته است. عنصر مادّى پيامبر اسلام (ص)، مقتضاى عين ثابته خويش است، و مقتضاى آن، مقام نبوّت، بلكه مقام خاتميت است؛ از اين رو، خداوند متعالى و حقيقت محمّديه، عنصر مادّى پيامبر (ص) را مورد عنايت خاص قرار مى‌دهند تا با تعالى نفس آن، واجديت و قابليت نبوّت و ختم رسالت را داشته باشد.

پس از كسب صلاحيت و شايستگى كسب مقام نبوّت، نفس نبوى مى‌تواند با عقل فعّال (عقل دهم) و جبرئيل‌ ارتباط برقرار كند و جبرئيل‌، مقدارى از معارف ناب قرآنى را كه خود از حقيقت محمّديه استفاضه كرده است، در اختيار نفس نبوى قرار مى‌دهد.[٢]

بر اين اساس، وحى و قرآنى كه جبرئيل بر عنصر مادّى پيامبر (ص) ارائه‌

[١] . امام خمينى، آداب‌الصلوه، ص ٣٢٣.

[٢] . ر. ك: اسفار، ج ٧، ص ٢٥؛ امام خمينى، تفسير سوره حمد، ص ٦٥.