معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٣٣ - ٥ مخالفت روايات جمع با اجماع

را در چهار يا شش نفر منحصر كنيم.

بنابر اين نمى‌توان گفت كه مراد از جمع قرآن، حافظين قرآن باشند.

٣. تعارض احاديث جمع قرآن، با كتاب‌

بسيارى از آيات دلالت دارد كه:

اولًا: قرآن در خارج متمايز از يكديگر بوده و پيامبر (ص) به آن‌ها تحدّى فرموده است كه مانند قرآن و يا ده سوره مثل آن بياورند و اين مطلب دلالت دارد كه سوره‌هاى قرآن در ميان مردم وجود داشته است.

ثانياً: لفظ كتاب بر قرآن، در بسيارى از آيات آمده است و اين دلالت دارد كه قرآن به‌صورت مكتوب بوده است زيرا اطلاق كتاب بر آنچه كه در حافظه و سينه‌ها وجود دارد صدق نمى‌كند، مگر مجازاً، و مجاز هم به قرينه نياز دارد.[١]

٤. مخالفت احاديث جمع با حكم عقل‌

روايات جمع قرآن در زمان خلفا با حكم عقل نيز تعارض دارد؛ زيرا عقل حكم مى‌كند كه قرآن در ميان مسلمانان داراى عظمت بوده و مسلمانان نسبت به آن اهتمام داشته‌اند و از طرفى بلاغت قرآن و اجر و ثوابى كه در باره قرائت آن آمده و اظهار رغبت و تمايل پيامبر (ص) نسبت به حفظ قرآن همه بر جمع قرآن در زمان پيامبر (ص) دلالت دارد.[٢]

٥. مخالفت روايات جمع با اجماع‌

روايات جمع قرآن با اجماع مسلمانان نيز منافات دارد، زيرا همه آن‌ها اتّفاق دارند كه قرآن فقط از طريق تواتر ثابت مى‌شود و چگونه مى‌شود كه قرآن با خبر واحد و يا يك يا دو شاهد ثابت شود؟ و آيا مسلمانى مى‌تواند به اين مسأله ملتزم شود؟ بنابر اين إجماع بر متواتر بودن قرآن، دليل بر كذب همه‌

[١] . سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، ص ٢٥٠.

[٢] . همان، ص ٢٥١.