معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٩٧ - مصحف امام على(ع)

به اين ترتيب مى‌توان گفت: اولًا، منبع مصحف امام‌ على‌ (ع) به واقع يك چيز بوده است و آنچه در خانه رسول خدا (ص) نگه‌دارى مى‌شده، همان چيزى بوده است كه بخش عمده آن را امام‌ على‌ (ع) در زمان حيات آن حضرت به املاى او و خط خود نوشته بود. به‌ويژه آنكه در روايت‌ جبلة بن سُحيم‌ آمده است:

اگر برايم مسندى نهاده شود و حقم شناخته گردد، همان مصحفى را كه به املاى فرستاده خدا (ص) نوشته‌ام، براى آنان آشكار سازم.[١]

ثانياً، نگارش قرآن و تأويل آن براى اوصيا منافاتى با عرضه آن بر مردم ندارد. همان طور كه آورده‌اند، مصحف امام‌ على‌ (ع) كه پس از وفات پيامبر (ص) گردآورى و به مردم عرضه شد، علاوه بر قرآن، تأويل آن را نيز در بر داشت؛ چنان كه درباره آنچه در زمان حيات رسول خدا (ص) به املاى آن حضرت نوشته شد، نيز اين‌گونه نقل كرده‌اند؛[٢] بنابراين وقتى محتواى هر دو يكى بوده است، دليلى وجود ندارد كه به دو مصحف براى آن امام قائل شويم.

آيت‌الله معرفت درباره تأليف مصحف امام‌ على‌ (ع) در زمان پيامبر (ص) روايت‌ سليم بن قيس‌ را نقل كرده است، به اين مضمون كه هر گاه آيه‌اى نازل مى‌شد، پيامبر (ص) آن را بر من قرائت مى‌كرد و تأويل و تفسير و ناسخ و منسوخ و محكم و متشابهش را هم به من مى‌آموخت و من قرآن را به خط خودم مى‌نوشتم‌[٣] و در اين زمينه كه؛ مصحفى كه آن حضرت پس از وفات پيامبر (ص) نوشت، با آنچه در زمان حيات آن حضرت نوشت، چه نسبتى‌

[١] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٨٩، ص ٥٢ و ج ٤٠، ص ١٥٥.

[٢] . سليم بن‌قيس هلالى، كتاب سليم بن‌قيس، ص ٨٦؛ محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٨٩، ص ٤٢

[٣] . بحرانى، تفسير البرهان، ج ١، ص ١٦؛ به نقل از: محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ٢٩٣.