معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٠٦ - ٢ قرائتهاى مختلف آيات سوره حمد

=فهرست مصادر التحقيق (ص ٤٠٨)

ب. ساختار تفسير هر سوره‌

در جلد اول كتاب، تفسير سوره حمد آمده است كه در تفسير اين سوره به مباحث زير توجه شده است:

١. فضيلت سوره‌

فضايل سوره حمد را به پنج دسته تقسيم مى‌كند، سپس روايات را به ترتيب بيان مى‌كند.

در اين بخش ٧٠ روايت بيان شده است. از منابع شيعه و اهل سنت مثل‌ امالى شيخ صدوق‌- بحارالانوار- جامع الاخبار- مناقب ابن شهر آشوب‌- الدّر المنثور، كنز العمال‌- فردوس الاخبار- مجمع البيان‌- المحرّر الوجيز، العياشى‌، مجمع الزوايد، تفسير طبرى‌ و مانند آن‌ها استفاده شده است.

در اين بخش مؤلف محترم مكرر به نقد و بررسى احاديث فضائل سوره حمد پرداخته است.

براى مثال ذيل روايت ٣٣/ ١، هنگامى كه از ابوهريرة نقل مى‌شود كه سوره حمد در مدينه نازل شده است؛ مى‌نويسند:

قلت: و هذا و هم من ابي هريره، رواه عنه مجاهد روايةً لا اعتقاداً و قد اسبقنا الكلام عن ذلك في الجزء الاول من التمهيد.[١]

و نيز ذيل روايت ١/ ٣٦ پنج اشكال به روايت وارد و نيز ذيل ١/ ٣٧ اشكالاتى را مطرح مى‌كند.

٢. قرائت‌هاى مختلف آيات سوره حمد

در اين بخش به‌صورت مفصل رواياتى كه در مورد قرائت: مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‌ و آيات ديگر سوره آمده است را حكايت مى‌كند سپس به بررسى آن‌ها مى‌پردازد.

[١] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ج ١، ص ٢٥٩.