معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٣ - محتواى اصلى كتاب

٤. وجود خطاهاى تاريخى، ادبى و علمى كه به دليل وجود برخى گزاره‌ها و داستان‌ها در قرآن احساس مى‌شود.

٥. شبهاتى در زمينه احتمال راهيابى تحريف به قرآن كه حجيت و اعتبار آن را زير سؤال مى‌برد.[١]

بر همين اساس، مطالب كتاب در ضمن پنج باب تنظيم شده كه عبارتند از: هل للقرآن من مصادر، القرآن و ثقافات عصره، موهم الاختلاف و التناقض، هل هناك في القرآن مخالفات، القصص القرآني‌.

البته محور پنجم فوق‌الذكر را به دليل اينكه در كتابى جداگانه مطرح و بررسى كرده، در اين كتاب نمى‌آورد و به جاى آن فصل داستان‌هاى قرآنى را مى‌آورد كه در واقع پاسخ اين دعوى است كه زبان تاريخى قرآن نمادين است و نه واقع نمون.

اينك فصل‌هاى پنج‌گانه كتاب را با هم مرور مى‌كنيم.

١. قرآن و منابع زمينى: اشكال نخست، بيشتر از سوى مستشرقان و غالباً همراه با انگيزه‌هاى مغرضانه و از سر دشمنى و گاه انگيزه‌هاى سياسى، فرهنگى و استعمارى ارائه شده و مستند ايشان نيز همگرايى ظاهرى برخى از مطالب قرآن و عهدين بوده است، چنان كه از برخى آيات قرآن نيز مى‌آيد؛ مانند:

إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى‌ و إِنَّهُ لَفِي زُبُرِ الْأَوَّلِينَ؛

يا آياتى كه آموزه‌هاى قرآن را ياد آشناى عالمان بنى‌اسرائيل معرفى مى‌كند. كسانى چون‌ تسدال‌، ماسيه‌، اندريه‌، لامنز، گلدزيهر، نولدكه‌ و ... قرآن را برگرفته از متون كهن و منابع دينى يهود همچون‌ تلمود ديده‌اند. قرآن اما، دليل اين همگرايى و همگونى را تنها اين حقيقت مى‌داند كه آيين‌هاى ابراهيمى، همگى سرازير از يك منبع هستند و همه آموزه‌هاى آن‌ها در راستاى كلمه توحيد و اعمال صالح و مكارم اخلاق است. چنان كه شواهد تاريخى، اتخاذ برخى از برخى ديگر را نفى مى‌كند و از نظر عقل نيز احتمال اتفاقى بودن و تصادفى‌

[١] . شبهات و ردود حول القرآن الكريم، صص ٥- ٣.