معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦١٢ - ب وجود اشارات علمى در قرآن و لزوم استفاده از علوم تجربى در فهم و تفسير آنها

و انسان و ... اشاره دارد.[١] كه اين آيات حداقل سه‌گانه است.

اول: اشاره‌هاى علمى به پديده‌هاى طبيعى مثل حيوانات و طبيعت.[٢] كه به ظاهر نكته شگفت‌انگيز يا اعجازآميزى در بر ندارد؛ ولى همين اشارات علمى توجه انسان را به طبيعت، كيهان و ... جلب كرده و زمينه‌ساز پيشرفت علوم تجربى در جهان اسلام شده است.

دوم: اشاره‌هاى شگفت‌انگيز علمى قرآن، يعنى آياتى كه به مطالب علمى ويژه‌اى اشاره مى‌كند؛ صدور آن‌ها از يك فرد درس ناخوانده در محيط جزيرةالعرب در صدر اسلام بسيار بعيد بوده است. براى مثال اشارات قرآن به حركت زمين‌[٣] كه بر خلاف هيئت بطليموسى و ديدگاه مشهور كيهان‌شناسى در آن عصر بوده است.

البته اين‌گونه موارد، اعجاز علمى قرآن به شمار نمى‌آيد؛ چرا كه مثلًا در مورد حركت زمين، ديدگاه غيرمشهور در يونان قبل از اسلام وجود داشته است.[٤]

سوم: اشاره‌هاى اعجازآميز علمى قرآن؛ يعنى گاهى قرآن كريم به زوجيت عام موجودات،[٥] نيروى جاذبه،[٦] حركت‌هاى خورشيد،[٧] مراحل آفرينش انسان‌[٨] و لقاح ابرها[٩] اشاره كرده كه تا قرن‌ها بعد از اسلام كسى از اين حقايق علمى با خبر نبوده است، اين اشارات نوعى رازگويى و اخبار غيبى قرآن به شمار مى‌آيد. تفسير علمى قرآن شرحى بر همين اشاره‌هاى علمى قرآن است.

[١] . محمد چمپل الحبّال و مقداد مرعى الجوارى، العلوم فى القرآن، صص ٣٦- ٣٥.

[٢] . ر. ك: غاشيه، آيه ١٧ و نحل، آيات ١٤- ٥ و ...

[٣] . نحل، آيه ٨٩.

[٤] . اولين بار فيثاغورث سپس فلوته خوس و ارشميدس به حركت زمين معتقد شدند( سيد هبه‌الدين شهرستانى، اسلام و هيأت، ص ٤٤.)

[٥] . يس، آيه ٣٦.

[٦] . رعد، آيه ٢؛ لقمان، آيه ١٠.

[٧] . يس، آيه ٣٨.

[٨] . حج، آيه ٥، مؤمنون، آيات ١٤- ١٢.

[٩] . حجر، آيه ٢٢.