معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٦ - محتواى اصلى كتاب

گمراهى افكنده؟

روز قيامت، هزار سال است يا پنجاه هزار سال؟

آفرينش آسمان‌ها و زمين در دو روز بوده يا شش روز؟

در روز قيامت پرسش و پاسخ مطرح است يا نه؟

و تنظيم مقدرات انسان‌ها و مسأله اختيار.[١]

استاد معرفت در ادامه اين باب به موضوع اختلاف قرائت‌ها و تأثير آن در پيدايش اختلاف در قرآن پرداخته و ديدگاه‌ ابن‌قتيبه‌ صاحب‌ تأويل مشكل القرآن‌ را در اين باب مورد نقد قرار داده است و نيز موارد و نمونه‌هاى ديگرى از سخن‌ ابن‌قتيبه‌ را بررسى و در پايان به اشكالاتى كه‌ قطب‌الدين راوندى‌ در كتاب‌ الخرائج و الجرائح‌ آورده، اشاره كرده است.[٢]

٤. ناسازگارى با علم و تاريخ: در اين باب با ردّ مخالفت و ناسازگارى قرآن با علم، نمونه‌هاى چالش برانگيز عرضه شده از سوى معارضان، مورد تحليل ادبى و علمى و تفسيرى قرار گرفته است. از جمله: اشارات قرآن به جفت بودن همه آفريده‌ها، كورى‌دل، سخن گفتن مورچه، مراحل تكون جنين، شهاب‌هاى آسمانى و طرد شياطين، آسمان‌هاى هفت‌گانه و جوّ زمين، زمين‌هاى هفت‌گانه و لايه‌هاى زمين، ذوالقرنين‌ و چشمه سرخ در مغرب زمين، هويّت واقعى‌ هامان‌ وزير فرعون‌ و چگونگى ساخته شدن برج او، ادعاهاى يهود درباره بسته بودن دست خدا، ادعاى يهود مبنى بر پسر خدا بودن‌ عزير، يوسف‌ و خزانه‌دارى مصر و ... كه معركه مجادلات بسيار ميان مفسران و مورخان و مستشرقان است.[٣]

در ادامه باب پنجم كتاب، خرده‌هاى ادبى را كه بر قرآن گرفته شده مشاهده مى‌كنيم؛ از جمله وجود اشتباه در تعبير، عدم رعايت قواعد نحوى، عدم تطابق ضميرها و مرجع‌ها و وصف‌ها با موصوف‌ها از جهت افراد و تثنيه و جمع و

[١] . همان، صص ٢٨٦- ٢٤٤.

[٢] . همان، صص ٣١٠- ٢٨٦.

[٣] . همان، صص ٣٦٧- ٣١٢.