معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٩٧ - سوم ديدگاه تفصيل در تفسير علمى

و در پايان مى‌نويسد:

واجب است كه آيه قرآن را به طرف علوم نكشانيم، تا تفسيرش كنيم و علوم را هم به طرف آيه نكشانيم تا قرآن را تفسير كنيم، بلكه اگر ظاهر يك آيه با يك حقيقت علمى ثابت موافق بود، آن آيه را با آن حقيقت علمى تفسير مى‌كنيم.[١]

مراغى‌ در تفسير خود، در موارد متعدد به تفسير علمى اقدام كرده است.

براى مثال در ذيل آيه شريفه‌ خَلَقَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها[٢] عمد را به نيروى جاذبه عمومى تفسير مى‌كند.[٣]

٣. احمد عمر ابوحجر صاحب كتاب‌ التفسير العلمى فى الميزان‌، در اين كتاب دلايل طرفين، در مورد اثبات و نفى تفسير علمى را آورده است. ايشان در پايان به تفصيل در تفسير علمى قائل مى‌شود و مى‌گويد:

آنچه نفس انسان بعد از اينكه به ديدگاه‌هاى طرفين نظر افكند به آن مطمئن مى‌شود اين است: كسانى كه قرآن را از تفسير علمى دور نگه مى‌دارند بر حق هستند؛ زيرا اين نوع تفسير، بر وهم، ظن و تكلف در تأويل استوار است، اما وقتى بر مطلب يقينى علمى استوار باشد، مانعى در استفاده از نور علم، براى روشن كردن حقايق علمى وجود ندارد.[٤]

او در جاى ديگر مى‌نويسد:

ما طريق ميانه را انتخاب مى‌كنيم كه افراط و تفريط در آن نيست، چون وقتى قرآن كلام خدا است و وجود نيز، آفريده خداوند است، پس بايد حقايق علمى با آيات قرآنى هماهنگ باشند.[٥]

٤. علّامه‌ طباطبايى‌ (م ١٣٦٠ ش)، صاحب تفسير شريف‌ الميزان‌ از متفكران، مفسّران و فيلسوفان بزرگ شيعه، در قرن حاضر. ايشان در مورد تفسير علمى مى‌فرمايد:

[١] . الإسلام و الطب الحديث، با مقدّمه شيخ مراغى، ص ٥، به نقل از: التفسير و المفسّرون، ج ٢، ص ٥١٩.

[٢] . لقمان، آيه ١٠.

[٣] . الدروس الدينيه، صص ٦٤- ٦١، نقل از: التفسير العلمى فى الميزان، ص ٢٣١.

[٤] . التفسير العلمى فى الميزان، ص ١١٣( چاپ اول ١٩٩١ م ١٤١١ قمرى، دارالقتيبه، بيروت).

[٥] . همان، ص ١١٨.