معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٦٢ - ٨ برجستهسازى حضور اهل بيت(ع)
سرّه- فرزند زمانه خويش بود و از همينرو به دنبال جبران كاستىها بود. او دريافته بود كه علوم قرآنى نيازمند تلاشى پىگير و دراز مدت است، بر اين اساس نيمى از نقدِ عُمْر را هزينه پژوهش در اين زمينه كرد و بحمدالله آثارى ماندگار از خود به يادگار گذاشت. او در بررسى موضوعات و مسائل علوم قرآنى همانند پژوهشهاى فقهى به جريانشناسى و خاستگاه ديدگاهها مىپرداخت با اين تفاوت كه در فقه مستقلًا به جريانشناسى نمىشود توجهى بلكه به دنبال تحرير محل نزاع مىتوان جريانِ برآمدن و فراز و فرود يك ديدگاه را غيرمستقيم دريافت. او در التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب تلاش مىكند تا جريانها را بشناساند تا خواننده و پژوهشگر به راحتى موضوع مورد بحث را فهم كند. به مَثَل درباره انگارههاى عالمان در باب تأويل،[١] خاستگاه نظريه نزول دفعى و تدريجى نزد علامه طباطبايى،[٢] تفسير در روزگار تدوين،[٣] پديده بر ساختن در تفسير و مانند آن، گزارشهاى جريانشناختى دلكشى دارد كه روشنگر و نكتهآموزند.
٨. برجستهسازى حضور اهل بيت (ع)
خاندان پيامبر (ص) بهعنوان جانشينان آن حضرت و مفسّران و همنشينان جدايىناپذير قرآن گرامى، داراى جايگاه و نقش بنيادى در بر نمودن آموزههاى اين كتاب جاودان داشته و دارند. سوگمندانه، اين نقش در گذر تاريخ آن گونه كه بايد در زندگى مسلمانان چندان نقش نسبت؛ زيرا فرصت رونمايى نيافت؛ چرا كه روند جانشينى پيامبر (ص) از راه به كژ راهه تغيير مسير داد، هرچند پرتو حضور آنان در ميان مردمان بهسان مشعلى فروزان براى دلهاى آماده، راه را همچنان روشن نگاه داشت و بدين سان تشيع راه خود را در روند تاريخ از كژ راهه و كج روان جدا ساخت و بحمدالله اين پرتوافشانى از پسِ ابرهاى
[١] . همان، ج ١، صص ٣٩- ٢٩ و ٤٢- ٤١ از چاپ نخست، و همان، ج ١، صص ٣٩- ٣١ و ٤٢- ٤١ از چاپ دوم.
[٢] . همان، ج ١، ص ٤٠ از چاپ نخست و همان، ج ١، ص ٣٩ از چاپ دوم.
[٣] . همان، ج ٢، صص ١٤- ١١ از چاپ نخست، و همان، ج ٢، صص ٥٣٤- ٥٣١ از چاپ دوم.