معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٥٦ - ٥ كمك به تعيين زمان نزول

ديگر سلامت آن و مصونيت از تغيير و تحريف مسلم و روشن مى‌گردد.[١]

٤. كمك به فهم آيات‌

اين نقش مكى و مدنى به نظر مى‌رسد نسبت به نقش‌هاى سابق از اهميت بيشترى برخوردار باشد. زيرا آيات قرآن شريف در دو محيط مكه و مدينه نازل شده و در نگاه نخست به واقعيات زندگى مخاطبان خود ناظر بوده و براى معالجه نيازهاى معنوى و هدايتى آن‌ها نازل شده‌اند. بنابراين شناخت مكى و مدنى آيات و سور مى‌تواند به‌عنوان قرينه‌اى بس مهم براى فهم كلمات و آيات شريفه قرآن به شمار آمده و با تكيه بر آن، مفسر به ترسيم فضايى متناسب با جو آيه پرداخته، آيه شريفه را در فضايى متناسب خود تفسير كند. استاد مير محمدى‌ در اين باره مى‌نويسد:

چون ظهور هر كلامى از جهت وضع و عرف احتياج به قرآينى مانند مكان صدور و زمان آن و يا مخاطب و يا جوى كه قرآن در آن نازل شده است و امثال آن‌ها دارد، پس هر گاه اين مطالب براى بحث كننده روشن گردد معلوم مى‌شود آيه مورد بحث مكى يا مدنى است و يا قبل از هجرت نازل شده يا بعد از آن. طبعاً مفسر در بيشتر موارد به مقصود و مراد آيه اطلاع حاصل مى‌كند.[٢]

نيز امين خولى‌ يكى از شرايط لازم براى تفسير صحيح قرآن كريم را توجه به دوره شكل‌گيرى و نزول آيات شريفه قرآن مى‌داند كه نقش به سزايى در تفسير صحيح آيات قرآنى دارد.

همچنانكه شاگرد وى‌ بنت الشاطى‌ نيز در تفسير بيانى خود بر لزوم توجه به زمان نزول آيات تأكيد ورزيده است.[٣]

٥. كمك به تعيين زمان نزول‌

راميار مى‌نويسد:

[١] . محمد عبدالعظيم زرقانى، مناهل العرفان، ج ١ ص ١٨٨.

[٢] . سيد ابوالفضل مير محمدى، تاريخ و علوم قرآن، ص ٣٠٤.

[٣] . دايره‌المعارف الاسلاميه، ج ٥، ذيل مقاله تفسير، ص ٣٦٨.