معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٤٤ - كيفيت عرضه احاديث بر قرآن

از اين رو فرمود كه عقول رجال به آن نمى‌رسد، يعنى عوام‌الناس اين مطالب را از قرآن نمى‌فهمند.

پس مقصود از مخالفت و موافقت با قرآن، مخالفت يا موافقت حرفى با قرآن نيست، بلكه مخالفت جوهرى مراد است؛ به‌صورتى كه با روح اسلام در همه قوانين و احكام و سنن آن منافات داشته باشد. چيزى كه دانشمندان ژرف‌انديش و نورانى مى‌توانند بر آن اشراف يابند، چون علم به مواضع دين و اسرار شريعت دارند.

پس اگر روايتى با سند عالى وارد شود، ولى با طبيعت قوانين دينى در قرآن و سنت منسجم نباشد و با مزاج شريعت اصيل هماهنگ نباشد، حتماً باطل و واجب است به ديوار زده شود.

مثال: در مورد طايفه كرد در احاديث آمده است كه آن‌ها گروهى از جنيان هستند با آن‌ها معاشرت و معامله نكنيد.[١]

اين حديث با قرآن كريم مخالف است؛ چون كه قرآن نسل بشر را واحد مى‌داند و مى‌فرمايد:

يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيراً وَ نِساءً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً.[٢]

نيز اين مطلب با روايات پيامبر (ص) ناسازگار است كه فرمود:

الناس من آدم الي يومنا هذا مثل اسنان المشط لافضل للعربي علي العجمي ولا للاحمر علي الاسود الا بالتقوي.[٣]

همچنين مقصود از موافقت حديث با قرآن، موافقت ذاتى بين مضمون حديث و اصول اسلامى مستفاد از قرآن و سنت است. از اين رو روايات جبر و تفويض نزد ما قابل قبول نيست، چون با قاعده «الامر بين الامرين» مخالف است كه از صميم قرآن و سنت استفاده مى‌شود.

[١] . وسائل، ج ١٧، ٤١٦( البته روايت مجهول السند است).

[٢] . نساء، آيه ١.

[٣] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٢٢، ص ٣٤٨/ ٦٤.