معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٤١ - ادله قائلان به جمع قرآن در زمان پيامبر(ص)

حضرت جمع‌آورى شده است؛ زيرا لفظ كتاب به نوشته‌هاى پراكنده گفته نمى‌شود.

دكتر محمد حسين على الصغير، استاد دروس علوم قرآن در دانشگاه كوفه، در اين زمينه مى‌گويد: ورود لفظ كتاب در قرآن و سنّت هم دلالت دارد كه قرآن يك مجموعه جمع‌آورى شده بوده است.[١]

٣. بعضى از اخبار در جمع‌آورى قرآن در زمان پيامبر (ص) تصريح دارد؛ مانند:

عن قتادة قال: سئلت انس ابن مالك من جمع القرآن علي عهد رسول الله؟ (ص) قال: اربعه كلّهم من الانصار: ابي ابن كعب، معاذ بن جبل، زيدبن ثابت و ابوزيد؛[٢]

عن زيد بن ثابت قال: انّا كنّا عند رسول الله (ص) نؤلّف القرآن من الرّقاع؛[٣]

در اينجا كلمه تأليف، علاوه بر نگارش، بر تنظيم و ترتيب هم دلالت مى‌كند.

٤. يكى از معروف‌ترين اسامى سوره «حمد»، «فاتحة الكتاب» است و اگر قرآن در زمان پيامبر (ص) جمع‌آورى نشده بود، چرا اين سوره را به اين اسم نامگذارى كرده‌اند؛ در حالى كه قطعاً اين سوره طبق ترتيب نزول، اوّلين سوره نازل شده نيست. پس مى‌توان نتيجه گرفت كه اين سوره چون از نظر نظم و ترتيب در اوّل قرآن قرار گرفته، «فاتحه الكتاب» ناميده شده است.

٥. قرآن در زمان پيامبر (ص) تدريس مى‌شد و عده زيادى در همان زمان حافظ قرآن بودند و وجود حافظان قرآن دليل بر گردآورى قرآن در زمان پيامبر (ص) است.

سيد مرتضى‌ (ره)[٤] و آيت‌الله‌ خوئى‌ (ره)[٥] اين نظريه را قبول كرده‌اند.

[١] . محمدحسين على الصغير، تاريخ القرآن، ص ٧٧.

[٢] . بدرالدين زركشى، البرهان فى علوم القرآن، ج ١، ص ٢٤١.

[٣] . جلال‌الدين سيوطى، الاتقان فى علوم القرآن، ج ١، ص ٩٩.

[٤] . فضل بن‌حسن طبرسى، مجمع البيان فى تفسير القرآن، ج ١، ص ١٥.

[٥] . سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، صص ٢٥٧- ٢٣٧؛ محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١ ص ٢٨٣.