معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٤٩ - ٩ فقدان بيان برخى مبانى تفسير

عنوان «بحوث جديدة فى القرآن» و «بحوث قرآنية» آمده است.[١]

٧. كاربردهاى روايات تفسيرى بيان نشده است‌

در تفسير روايى، احاديث كاربردهاى مختلفى دارند از جمله: توضيح آيه، بيان مصداق آيه، تخصيص آيه، تقييد آيه، بيان بطن و تأويل آيه و ...

همانطور كه ما در مبحث روش‌شناسى تفسير فوق (مبحث روش تفسير روايى) برخى از مثال‌هاى كاربردها را از خود كتاب‌ التفسير الأثرى الجامع‌ بيان كرديم.

انتظار مى‌رفت كه مؤلف و همكارانشان ذيل هر روايت، كاربرد خاص آن را تذكر مى‌دادند.

٨. كم توجهى به دسته‌بندى روايات‌

مؤلف در ذيل برخى آيات به دسته‌بندى روايات اقدام كرده است. مثلًا ذيل تفسير «العالمين»؛[٢] اما ذيل برخى آيات اين كار را انجام نداده‌اند؛ مثلًا ذيل تفسير مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‌[٣] و إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‌[٤] كه لازم است يكسان‌سازى شود.

البته ممكن است ادعا شود كه دسته‌بندى با ترتيب طبيعى رعايت شده، ولى تذكر داده نشده است كه در اين صورت كاستى مذكور به نوع ديگرى جلوه‌گر مى‌شود.

٩. فقدان بيان برخى مبانى تفسير

در كتاب فوق مبحث مبسوطى به بررسى قرائات آيات سوره حمد

[١] . همان، ص ٤٠٨.

[٢] . همان، ص ٣٧٤.

[٣] . همان، ص ٣٧٨.

[٤] . همان، صص ٣٨١- ٣٧٩.