معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٩٤ - ديدگاهها درباره راهيافت تحريف لفظى در قرآن

آراى خود بر قرآن يا فقدان دانش لازم در برخورد با آيات از سوى ائمه (ع) ملامت شدند.

٣. اختلاف مسلمانان به هفتاد و سه فرقه كه بيشتر آنان بنياد عقايد خود را برخاسته از آيات قرآن مى‌دانند.

٤. سفارش اميرمؤمنان (ع) به‌ عبدالله بن عباس‌ كه براى گفت‌وگو با خوارج به جاى قرآن استناد به سنّت پيامبر (ص) را توصيه كرد:

لا تخاصمهم بالقرآن؛ فانّ القرآن حمّال ذو وجوه؛ تقول و يقولون ولكن حاجّهم بالسّنّة؛ فانّهم لن يجدوا عنها محيصاً.[١]

با آنان با قرآن جدال مكن؛ زيرا قرآن وجوهى را بر مى‌تابد؛ تو مى‌گويى و آنان در پاسخ چيزى ديگر مى‌گويند [و نمى‌توانى نتيجه بگيرى‌]، لكن با آنان با سنت احتجاج كن كه ديگر از سنت [در اثر شفاف و صريح بودن‌] ديگر نخواهند داشت.

٥. در روايتى كه از امام‌ باقر (ع) درباره تحريف قرآن رسيده، بر تحريف معنوى آن تصريح شده است. آنجا كه مى‌فرمايد:

ومن كان من نبذهم الكتاب أن أقاموا حروفه و حرَّفوا حدوده ....[٢]

اينان بدين گونه قرآن را به دور افكندند كه حروف (الفاظ) آن را پاس داشتند، اما حدود آن را تحريف نمودند.

ديدگاه‌ها درباره راهيافت تحريف لفظى در قرآن‌

همان گونه كه اشاره شد، تحريف لفظى داراى سه قسم است. خوشبختانه احتمال تحريف لفظى در قرآن از نوع فزونى، به اتفاق همه مسلمانان و انديشه‌وران فريقين مردود شمرده شده است.[٣] چه، پذيرش آن به معناى امكان و تحقق همآوردى با قرآن و ارائه گفتارى همسان با آن است كه ضرورتاً اعجاز و اعتبار اين كتاب را بى اساس مى‌سازد. در اين صورت بنياد اسلام فرو خواهد

[١] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٢، ص ٢٤٥؛ ج ٣٣، ص ٣٧٦.

[٢] . محمد بن يعقوب كلينى، كافى، ج ٨، ص ٥٣.

[٣] . براى تفصيل بيشتر ر. ك: مجمع‌البيان، ج ١، ص ٤٣؛ تفسير صافى، ج ١، ص ٥٤؛ صيانه‌القرآن من التحريف، صص ١٩- ١٨؛ آلاء الرحمن فى تفسير القرآن، ص ٢٥.