معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٧٦ - ٥ ناروشمندى برگردان پارسى به تازى

شيوه چينش واژه‌ها در العين خليل‌، لسان العرب ابن منظور، النهاية ابن اثير، المعجم الوسيط يا ترتيب العين‌ تفاوت دارد كه بر اهل تحقيق پوشيده نيست، از اين‌رو فرهنگ‌نويسانى كه واژه‌ها را بر اساس مفردِ مذكرِ غايت سامان داده‌اند، نيازى چندان به يادكرد ويژگى‌هاى شناسنامه‌اى ندارند، برخلاف فرهنگ‌هايى كه اين گونه نيستند.

٥. ناروشمندى برگردان پارسى به تازى‌

استاد- قدس سره- آن‌گاه كه برخى تفسيرهاى پارسى‌زبان را مى‌شناساند، بخش‌هايى از آن‌ها را نيز آورده است، امّا در مواردى متن پارسى را بى‌برگردان وانهاده است؛ بنگريد:

يك.

اين كتاب تفسير بزرگ است ... پس ترجمه كردند.[١]

حجم اين متن يك صفحه است!

دو.

مجاهد گفت: معنى ... آنان را.[٢]

و ...[٣]

از آنجا كه مخاطب نخست اين كتاب خواننده تازى‌زبان است، سزامند چنان است كه همه كتاب از آغاز تا انجام به زبان تازى باشد، به گونه‌اى كه اگر انسان ناگزير از ياد كرد مطالبى جز زبان اصلى است، اين ناگزيرى به هيچ روى وى را از برگردان آن مطالب به زبان مقصد گريزناپذير نكند. از اين‌رو پيشنهاد مى‌شود پس از آوردن متن پارسى يا هر زبانى ديگر، در ادامه يا دست‌كم در پانوشت، برگردان آن براى خوانندگان كتاب آورده شود؛ زيرا آهنگ نويسنده تازى‌نويس، فهماندن و انتقال مقاصد خوش به خواننده تازى‌زبان است و خروج از زبان مخاطب، حتى در برخى موارد، وانهادن آهنگ نخستين و بر آمدِ

[١] . همان، چ ١، ج ١، صص ١٥٩- ١٥٨؛ چ ٢، ج ١، صص ١٣٨- ١٣٧.

[٢] . همان، چ ١، ج ١، ص ٣٣٨؛ چ ٢، ج ١، ص ٢٨٩.

[٣] . همان، چ ١، ج ١، صص ١٦٧- ١٦٦؛ چ ٢، ج ١، ص ١٤٥. دو مورد.