معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٨٥ - ويژگىهاى كتاب التمهيد

در شمارى از آيات قرآن، اخبار و گزارش‌هاى پنهان از يهود، مشركان يا منافقان انعكاس يافته و خداوند، پيامبرش را از اين اخبار مطلع ساخته است. نظير داستان مسجد ضرار. اين آيات ناظر به غيب حاضراند.[١]

اعلام عدم امكان هماوردى قرآن، پيروزى اسلام بر ساير اديان، غلبه روم بر فارس و ظهور امام عصر (ع)، از نمونه‌هاى اخبار نسبت به آينده به شمار مى‌روند.[٢]

استاد معرفت در مبحث اعجاز تشريعى، جامعيت تشريعات قرآن و پاسخ‌گويى به همه نيازهاى فردى و اجتماعى انسان‌ها را دليل اعجاز قرآن دانسته و آن را با ساير قوانين بشرى غيرقابل مقايسه قلمداد كرده است.[٣]

ويژگى‌هاى كتاب التمهيد

با توجه به مباحثى كه در معرفى مباحث محتوايى كتاب‌ التمهيد و ديدگاه‌هاى استاد معرفت ارائه كرديم، ويژگى‌هاى زير را مى‌توان براى اين كتاب برشمرد:

١. تدارك فقدان موسوعه قرآنى شيعه؛ همان‌گونه كه اشاره كرديم، كتاب‌ التمهيد زمانى وارد كتابخانه‌ها شد و جايگاه علمى خود را پيدا كرد كه كتابى همسنگ و بديل آن از سوى عالمان شيعه در زمينه علوم قرآن به استثناى برخى تك‌نگارى‌ها و مقدمه‌هايى بر تفاسير، وجود نداشت. در حالى كه در برابر، در ميان اهل سنت آثار متعددى تدوين يافته بود. بنابراين كتاب‌ التمهيد از حيثيت علمى و فرهنگى تشيع در عرصه علوم قرآن دفاع كرد.

٢. تبيين جايگاه و نقش شيعه در عرصه علوم قرآنى؛ فقدان كتاب جامعى در زمينه علوم قرآن باعث شده بود در عموم كتاب‌هاى عالمان اهل سنت در اين زمينه يا از شيعه و خدمات آن در عرصه علوم قرآن ياد نمى‌شد يا اگر هم‌

[١] . همان، صص ١٩٧- ١٩٠.

[٢] . همان، صص ٢١٠- ١٩٧.

[٣] . همان.