معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٦٢ - ب بررسى دلالى روايات اهل سنت

طريق اهل سنت، مورد تأييد برخى عالمان شيعه و اهل سنت نيز مى‌باشد. آيت‌الله‌ خوئى‌ در اين خصوص معتقد است روايات ياد شده از اهل سنت با يكديگر متفاوت و متناقض است و نمى‌تواند داراى جايگاه صحيحى باشد.[١] زرقانى‌ هم معتقد است كه شرط تواتر اگر در طبقه صحابه وجود داشته باشد، در طبقات بعدى ثابت نيست‌[٢]. روايات نافى سبعة احرف هم مؤيد عدم تواتر لفظى و معنوى آن‌ها است كه در برخى از آن‌ها از ثلاثه احرف‌[٣] و در برخى از اربعه احرف‌[٤] يا خمسه احرف‌[٥] و ... ياد شده است.

ب. بررسى دلالى روايات اهل سنت‌

حضرت آيت‌الله معرفت در بررسى دلايل روايات ياد شده از طريق اهل سنت، در خصوص سبعة احرف، آن‌ها را به چهار گروه زير تقسيم مى‌كند:[٦]

١. روايات دال براختلاف لهجه‌هاى آيات به هنگام تعبير و ادا كه بيشترين روايات را به خود اختصاص مى‌دهد و شامل روايات اول، دوم، سوم، پنجم، ششم و دهم مى‌باشد.

٢. روايات دال بر جواز تبديل كلمات مترادف قرآن با يكديگر كه شامل روايات چهارم و هفتم مى‌باشد.

٣. روايات دال بر اختلاف معانى آيات كه هر آيه ممكن است چند معنى داشته باشد كه برخى از معانى، ظاهر قرآن و برخى از، معانى باطن آيات است كه شامل روايات هشتم و نهم مى‌باشد.

٤. روايات دال بر تنوع آيات از نظر فنون كلام به هفت گروه كه شامل روايات يازدهم و دوازدهم مى‌باشد.

[١] . سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، ص ١٧٧

[٢] . محمد عبدالعظيم زرقانى، مناهل العرفان، ج ١، ص ١٩٣

[٣] . على بن حسام الدين عبدالملك المتقى الهندى، منتخب كنز العمال، ج ٢، ص ٥٣

[٤] . همان، ص ٥٥؛ تفسير طبرى، ج ١، ص ٥٧.

[٥] . تفسير طبرى، ج ١، ص ٥٣.

[٦] . محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ٢، ص ٩٨.