معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٣٨ - ب روايات تابعان

كان قبلكم باختلافهم علي أنبيائهم.»[١]

عاصم‌ از زر بن حبيش‌ و او از عبدالله بن مسعود روايت مى‌كند كه گفت: دو نفر در قرائت سوره‌اى با يكديگر اختلاف نمودند و هر يك مدعى بود كه قرائتش را از رسول خدا (ص) آموخته است، پس نزد پيامبر (ص) آمدند. وقتى آن حضرت از اختلاف آن دو آگاه شد، چهره‌اش متغير گرديد و فرمود: چنانكه آموخته‌ايد بخوانيد؛ .. سپس فرمود: همانا كسانى كه پيش از شما بودند به سبب اختلاف در مورد پيامبرانشان هلاك شدند.

از اين روايت استفاده مى‌شود كه رسول خدا (ص) اهتمام فراوانى به وحدت مسلمين داشته و اختلاف آنان برايش بسيار ناگوار بوده است. با توجه به اينكه قرائات مختلف خود عامل اختلاف و پراكندگى مى‌باشد، چگونه ممكن است رسول خدا (ص) آن را تأييد و ترويج كند؟ جمله‌ اقرؤا كما عُلّمتم‌ پس از ابراز ناراحتى از اختلاف، حاكى از آن است كه پيامبر قرائت‌هاى گوناگون را تأييد نكرده است؛ بلكه همه را به قرائت واحدى كه با نظارت حضرتش به مردم تعليم داده مى‌شد، واداشته است.[٢]

ب. روايات تابعان‌

١. ابوعبدالرحمن سلمى‌ گويد:

قرائت‌ ابى بكر، عمر، عثمان‌، زيد بن ثابت‌، مهاجران و انصار يكى بود؛ همگى بر قرائت عامه مسلمين بودند و آن قرائتى است كه رسول خدا (ص) در سال وفاتش دو بار بر جبرئيل خواند.[٣]

٢. محمد بن سيرين‌ از عبيدة سلماني‌ (م ٧٣ ه (روايت مى‌كند كه گفت:

قرائتى كه در سال وفات پيامبر (ص) بر آن حضرت عرضه شد، قرائتى است كه اكنون مردم بر آنند.[٤]

٣. انس‌ گويد:

با رسول خدا (ص) و ابوبكر و عمر و عثمان‌ و على‌ نماز خواندم، آنان‌

[١] . احمد بن على بن مثنى التميمى، مسند ابويعلى الموصلى، ج ٨، ص ٤٧٠.

[٢] . ر. ك: محمدهادى معرفت، التمهيد فى علوم القرآن، ج ٢، صص ١٧٠- ١٦٨.

[٣] . ابوشامه مقدسى، المرشد الوجيز، ص ٦٨.

[٤] . جلال‌الدين سيوطى، الاتقان فى علوم القرآن، ج ١، ص ١٧٧.