معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٦٨ - ٢ افزايش

آن در پى مى‌آيد:

٢. ١. افزون يك مرحله به جلد نخست به نام‌ كبار المفسرين من أتباع التابعين‌[١] كه در آن نام سى و هفت تن از ستارگان تفسير در روزگار پس از تابعان را همراه با مطالبى گوناگون درباره آنان ياد كرده است. اين مرحله همان اندازه مهم است كه دو مرحله پيشين؛ چرا كه اينان زنجيره عالمان سده‌هاى پسين را با تابعان و صحابيان و نهايتاً معصومان (ع) كامل مى‌كنند. زيست‌نامه‌اى كه مرحوم استاد از اين قرآن‌پژوهان به دست داده، گزيده و گويا است؛ زيرا افزون بر تلاش براى بر نمودن انتساب آنان با مكتب فكريشان، نكاتى آموزنده را نيز در بر دارد، مانند آثارى كه از خود در حوزه قرآن‌پژوهى به جاى نهاده‌اند، و يادكرد استادان و شاگردانشان كه دركار جريان‌شناسى برداشت‌هاى قرآنى آنان و استادان و شاگردانشان، عاملى مهم براى قرآن‌پژوهان روزگاران پسين بوده و هست. ثقه بودن يا نبودن آنان نكته‌اى ديگر است كه گونه تعامل پژوهشگران قرآنى را با گزارش‌ها و برداشت‌هاى آنان از قرآن ديگر گونه مى‌كند و ... در يك گزاره، اين بخش همانند دو مرحله پيشين هم داراى نكات جريان‌شناختى است؛ هم نگاه رجال‌شناسى، هم قرآن‌پژوهى و ...؛[٢]

٢. ٢. افزوده‌هاى جلد دوم بس چشم‌گير است كه برخى از آن‌ها را ياد كرده و خوانندگان گرامى را به ديگر موارد ارجاع مى‌دهيم: جايگاه حديث در تفسير،[٣] اظهار نظر قاطع درباره شيوه برخورد با اسرائيليات،[٤] افزودن شناسه شانزده تفسير مهم به بحث‌ أهم كتب التفسير بالمأثور،[٥] نكاتى مهم درباره تفاسير فقهى،[٦] مطالبى سودمند در باب تفسير رمزى و اشارى،[٧] بحثى نو در چند و

[١] . مفسران بزرگ پس از تابعان.

[٢] . ر. ك پيشين، ج ١، صص ٤٢٤- ٣٥٨.

[٣] . همان، ج ٢، صص ٥٥٢- ٥٤٥.

[٤] . همان، صص ٦٠٧- ٦٠٦.

[٥] . همان، صص ٧٩٨- ٧٣١.

[٦] . همان، صص ٨٢٤- ٨٠٥.

[٧] . همان، صص ٩٥٣- ٩٤٢.