معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥١٧ - مصحف امام على(ع)
امام على (ع) با مصحف رايج، مستلزم اعتقاد به تحريف قرآن است؛ اما چنين نيست و بسيارى از علماى شيعه از جمله آيتالله خوئى، علامه طباطبايى و آيتالله معرفت اين استلزام را رد مىكنند؛[١] چون تحريف قرآن را تغييرى خواندهاند كه موجب زوال اوصاف بنيادى قرآن نظير اعجاز، حقانيت، هدايت و ذكريت شود؛[٢] نه هر تغيير ديگر؛ و گرنه لازم بود، تغييرات رسمالخطى و قرائى را نيز كه بىترديد در مصحف رايج راه يافته است، تحريف بنامند؛ در حالى كه چنين نيست.
دسته ديگر از روايات كه بر موافق نزول بودن مصحف امام على (ع) دلالت دارند، رواياتىاند كه ترتيب نزول سورهها را به نقل از امام على (ع) يا از مُصْحَف منسوب به امام صادق (ع) گزارش مىكنند.[٣] اگرچه ترتيب سور مندرج در اين روايات به صراحت به مُصْحَف آن حضرت نسبت داده نشده است، لكن تلويحاً از ترتيب سور آن حكايت دارد. طى يكى از اين روايات با تعبير حُكِي عن شُعْبة مُصْحَفُ الصادق (ع) ترتيب سورههاى مُصْحَف منسوب به امام صادق (ع) كه بر وفق زمان نزول است، گزارش شده است.[٤] آن بزرگوار يكى از وارثان مُصْحَف على (ع) بوده است؛ بنابراين مىتوان ترتيب سورههاى مُصْحَف منسوب به ايشان را به واقع ترتيب سورههاى مُصْحَف على (ع) دانست. دو راوى نيز به نامهاى سعيد بنمسيب و مُقاتِل بنسليمان طى دو روايت جداگانه، ترتيب نزول سورههاى قرآن را از حضرت على (ع) گزارش كردهاند كه كاملًا با ترتيب سور منسوب به مُصْحَف امام صادق (ع) موافقت دارد.[٥] اين روايات در كنار يكديگر اين احتمال را كه بايد ترتيب سورههاى مُصْحَف امام على (ع) نيز
[١] . محمدهادى معرفت، صيانهالقرآن من التحريف، صص ٢٠- ١٦، ٥٤، ٢١٣ و ٢٢٠؛ سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن؛ سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، صص ٢٢٣- ٢٢٢.
[٢] . سيدمحمدحسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ١٢، صص ١٠٨- ١٠٦.
[٣] . محمد بن عبدالكريم شهرستانى، مفاتيح الاسرار، صص ٢٩٨- ٢٩٢.
[٤] . همان.
[٥] . ر. ك: همان؛ احمدبنمحمد عاصمى،« مقدمه المبانى»، مقدمتان فى علوم القرآن، صص ١٦- ١٤؛ فضل بنحسن طبرسى، مجمع البيان فى تفسير القرآن، ج ١٠- ٩، صص ٦١٤- ٦١٣.