معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٤٢ - قرائت صحيح قرائت جمهور مسلمانان

شرط سوم: توافق با اصول ثابت شريعت و احكام قطعى عقلى، كه قرآن پيوسته پايه‌گذار شريعت و روشن‌گر انديشه‌هاى صحيح عقلى است و نمى‌شود كه با آن مخالف باشد.[١]

قرائت صحيح قرائت جمهور مسلمانان‌

حديث زير و شواهد ديگرى كه خواهيم آورد، حاكى از آن است كه قرائتِ صحيح، قرائت جمهور مسلمانان است:

عن سالم بن [أبي‌] سلمة قال: قرأ رجل علي أبي‌عبداللَّه (ع) و أنا أسمع حروفاً من القرآن ليس علي ما يقرؤها الناس، فقال أبوعبداللَّه (ع):" كفّ عن هذه القراءة اقرأ كما يقرأ الناس.[٢]

سالم بن ابى‌سلمه‌ گويد: مردى نزد امام‌ صادق‌ (ع) قرآن را به گونه‌اى متفاوت با قرائت مردم خواند و من شنيدم، امام (ع) او را از آن قرائت منع كرد و فرمود: چنانكه مردم مى‌خوانند بخوان.

از اين حديث دو نكته مهم استفاده مى‌شود:

١. توده و جمهور مسلمانان قرائت شناخته شده‌اى داشته‌اند، به دليل آنكه راوى مى‌گويد:

مردى نزدِ امام‌ صادق‌ (ع) قرآن را به گونه‌اى متفاوت با قرائت مردم خواند.

و نيز امام‌ صادق‌ (ع) به آن شخص فرمود:

چنانكه مردم مى‌خوانند بخوان.

اگر در بينِ توده مردم، قرائتِ خاصى رايج نبود، چنان دستورى لغو بود.

٢. قرائت صحيح و معتبر همان قرائت جمهور و توده مسلمانان است، به دليل آنكه امام‌ صادق‌ (ع) آن شخص را به قرائت كردن به شيوه مردم فرمان داد و از غير آن منع فرمود.

بسيارى از فقها چنين پنداشته‌اند كه مقصود از «قرائتِ مردم» در كلام امام‌ صادق‌ (ع) قرائاتِ سبع و مانند آن است و بر اين اساس به صحت و اعتبار اين‌

[١] . ر. ك: محمدهادى معرفت، علوم قرآنى، صص ٢١٩- ٢١٨؛ محمدهادى معرفت، التمهيد فى علوم القرآن، ج ٢، صص ١٥٤- ١٤٣.

[٢] . محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٦٣٣، حديث ٢٣.