معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٨ - زلال انديشه و غبار آيينه
توانمندى بر حل مشكلات و پاسخگويى به شبهات عرصه قرآنپژوهى دارد، كمتر در شخصيتهاى علمى مجال بروز و ظهور يافته و در ميان پيشينيان، امثال شيخ طوسى و علامه طبرسى و در پسينيان كسانى چونان علّامتين بلاغى و طباطبايى را مىتوان تا حدودى مصداقهاى اين جامعيت دانست. اما جز تنى چند چونان نامبردگان، همواره منوال بر اين بوده كه عالمان برجسته علوم قرآنى در عرصه تفسير، ورود چندانى نداشتهاند و مفسّران نيز زواياى تو در توى پيچيده و گاه تاريك علوم قرآنى را كمتر كاويدهاند. بهويژه اين جدا افتادگى دو ساحت ياد شده، در عالمان اهل سنت بيشتر ديده مىشود.
در اين ميان، علامه فقيد ما در عرصه تفسير، با همه سويههاى پرشمار آن، توفيقى كمنظير داشت و بهويژه بر دانشهاى پيشنياز اين دانش گرامى و گرانمايه، چونان لغت، ادبيات، معارف، فقه، حديث و ديگر دانشها، احاطهاى در خور توجه داشت. چنان كه در عرصه علوم قرآنى تضلّعى بس شگفت و حيرتانگيز و يادكردنى يافته بود كه مانند آن را در گذشته و اكنون، به سختى مىتوان يافت. برآمد اين شمول وجامعيت علمى، بصيرتى ژرف و انديشهاى ثابت و نگرهاى رازگشا در آوردگاههاى دشوار شبهات و پرسشهاى قرآنى بود كه از رهگذر آن كتاب شبهات و ردود پديد آمد.
نيز تجربيات بيش از پنجاه ساله مؤلف گرامى در عرصه تدريس و تحقيق در رشتههاى متنوّع علوم اسلامى و در حوزههاى نجف و قم كه دستاورد آن تأليف دهها اثر علمى ارزشمند و نگارش صدها مقاله علمى در نشريات گوناگون عربى و فارسى در كشورهاى عراق و ايران و حضور در كنفرانسهاى علمى بسيار و ... بوده است، به منزله زيرساخت شكلگيرى اين اثر خجسته به شمار مىآيد.
بهويژه آثار ايشان در زمينه تفسير و علوم قرآنى و مسائل و شبهات قرآنى كه بهصورت كتاب يا مقاله از بيش از پنجاه سال پيش منتشر شده است؛ مانند سلسله مقالاتى كه در نشريه عربى أجوبة المسائل الدينية كه در عراق و در دهه هشتاد قرن چهاردهم قمرى منتشر مىشد در اين زمينه اهميت درخور توجه دارد.