روايات چنان به نظر مى‌رسد كه ترتيب مصحف امام‌ على‌ (ع) هم در سوره‌ها و هم در آيات، موافق نزول بوده است و بى‌ترديد مصحف كنونى در ترتيب سوره‌ها موافق نزول نيست؛ بلكه در آن، سوره‌ها تقريباً از بلند به كوتاه مرتب شده است؛ اما در ترتيب آيات سوره‌ها هيچ تفاوتى ميان آن دو وجود ندارد؛ چون در هر دو آيات، سوره‌ها به همان ترتيب طبيعى نزول مرتب شده است. به نظر آيت‌الله معرفت اين ترتيب طبيعى تنها در موارد اندكى نقض شده است؛ لذا بايد اصل را بر اين نهاد كه ترتيب آيات در سوره موافق نزول است، مگر آنكه با دليلى خلاف آن ثابت شود و آن جز در موارد اندكى قابل اثبات نيست و اگر هم موارد نادرى برخلاف ترتيب طبيعى ثابت شود، آن جز با دستور و اشاره خاص پيامبر (ص) نبوده است.[١]

چنان كه در بسيارى از روايت‌ها نظير روايات‌ ابورافع‌ (ت ٣٦ ق)، سليم بن قيس‌ (ت بعد از ٧٥ ق)، على بن رباح‌ (ت حدود ١١٠ ق)، جبلة بن سُحيم‌ (ت ١٢٥)، ابوبكر حضرمى‌ از امام‌ صادق‌ (ع)، عيسى ضرير از امام‌ كاظم‌ (ع) و نقل‌ مرسل مسعودى‌ (ت ٣٤٥ ق) آمده، امام‌ على‌ (ع) مصحف خود را با اشاره و سفارش پيامبر اسلام (ص) به ترتيب نزول تأليف كرده است.[٢]

اين مستلزم آن است كه ترتيب مصحف امام‌ على‌ (ع) كه موافق نزول بوده، توقيفى و مورد تأييد پيامبر (ص) دانسته شود و ترتيب مصحف كنونى در ترتيب سوره‌ها، اجتهادى و متكى به نظر صحابه دانسته شود؛ چرا كه به تعبير علامه‌ جعفر مرتضى‌ وجه معقولى وجود ندارد كه پيامبر (ص) از سويى به امام‌ على‌ (ع) فرمان دهد قرآن را موافق نزول تأليف كند و از سوى ديگر، مصاحف خلاف ترتيب نزول صحابه ديگر را تأييد و توقيف كرده باشد.[٣] البته اين لزوماً به اين معنا نيست كه صحابه ديگر بناى مخالف با نظر و توقيف پيامبر (ص) را

[١] . رك: محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ٢٨٠.

[٢] . رك: محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٨٩، صص ٤٨ و ٥٢؛ سليم بن‌قيس هلالى، كتاب سليم بن‌قيس، ص ٦٣؛ محمد على ابن‌شهر آشوب مازندرانى، مناقب آل أبى طالب، ج ٢، ص ٤١؛ على بن‌حسين مسعودى، اثبات الوصيه للامام على بن‌أبى طالب( ع)، ص ١٢١.

[٣] . رك: سيد جعفر مرتضى عاملى، حقائق هامه حول القرآن الكريم، ص ١٤٣