مسائل آن از آن رو است كه درباره آن روايات كافى وجود ندارد؛ به علاوه روايت‌هاى موجود نيز ناهمگون‌اند. برخى از مهم‌ترين مسائلى كه در مورد مصحف امام‌ على‌ (ع) مطرح شده يا جاى طرح دارد، از اين قرار است: اين مصحف در چه زمانى نگارش شد؟ آيا آن حضرت دو مصحف فراهم كرد يا يك مصحف؟ چرا مصحف آن حضرت را دستگاه خلافت نپذيرفت؟ و چرا آنگاه كه خود به خلافت رسيد، آن را عرضه نكرد و به جاى مصحف عثمانى رسميت نبخشيد؟ سرانجام آن چه شد؟ آيا كسانى جز ائمه (ع) آن مصحف را ديده‌اند و به آن دسترسى داشته‌اند؟ صحت انتساب نسخه‌هايى كه به امام‌ على‌ (ع) منسوب است، چه اندازه است؟ آيات و سوره‌هاى مصحف آن حضرت چه ترتيبى داشته است؟ آيا به ترتيب نزول بود يا ترتيب موجود؟ آيا اعتقاد به اينكه مصحف آن حضرت ترتيبى متفاوت از ترتيب مصحف موجود داشته است، مستلزم تحريف قرآن نيست؟ آيا در آن مصحف تنها آيات قرآن بود يا شروحى را نيز افزون داشت؟ اين شروح چه بوده است؟ مصحف امام‌ على‌ (ع) با صحيفه جامعه و كتاب‌ على‌ (ع) چه نسبتى داشته است؟

آيت‌الله معرفت به‌طور عمده در جلد اول‌ التمهيد و تاريخ قرآن‌ به اغلب اين پرسش‌ها كمابيش پاسخ گفته است كه در اين مقاله تلاش مى‌شود ضمن طرح ديدگاه‌هاى ديگران، ديدگاه وى را در مقايسه با ديدگاه ديگران روشن كنيم.

٢. تعريف مصحف: چنان مى‌نمايد كه مصحف را در اصل به دو پاره چوب و مانند آن به نام «لوحين» يا «دفّتين» كه در آن صحيفه‌هايى (برگ‌نوشته‌هايى) را نگه‌دارى مى‌كردند، مى‌گفتند.[١] نظر آيت‌الله معرفت بر اين است كه مصحف نامى بوده است كه به مجموعه‌اى از صحيفه‌هاى نوشته شده گفته مى‌شده است كه به يكديگر منضم كرده باشند. بسا آن‌ها را با نخ يا مانند آن به هم متصل كرده بودند يا آن‌ها را در لفافى (پوششى) يا بسته‌اى يا چيزى مشابه آن قرار داده باشند تا اينكه از پراكنده شدن يا از بين رفتن محفوظ بماند؛

[١] . محمدبن‌حسين راغب اصفهانى، معجم مفردات الفاظ القرآن، واژه صحف؛ محمدبن‌مكرمه ابن منظور، لسان العرب، همان واژه