معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٠٦ - مصحف امام على(ع)
وجود دارد؛ چون در سند آن واسطه ميان على بنمحمد بنبندار و احمد بنمحمد بنابى نصر مشخص نشده است. به احتمال قوى او ابراهيم بناسحاق، ابواسحاق نهاوندى (زنده ٢٦٩ ق) است كه نجاشى و طوسى او را ضعيف شمردهاند و ابنالغضائزى گويد:
او در حديثش، ضعيف و در مذهبش ارتفاع (غلو) است ...[١]
مؤيد اين احتمال آن است كه از سويى علىبنمحمد (بنبندار) كه در سند اين روايت آمده است، از نهاوندى روايت دارد و از سوى ديگر نهاوندى به سند خود از على (ع) روايت كرده است كه فرمود:
از آن (قرآن) نام و نام پدر هفتاد نفر از قريش پاك شده است، و ابولهب نيز جز براى آزردن فرستاده خدا وانهاده نشده است؛ زيرا وى عموى او است.[٢]
مشابهت مضمون اين دو روايت و نقل روايت ابن بندار از نهاوندى غالى مذهب احتمال يكى بودن اصل اين دو روايت را تقويت مىكند.
خبر بعدى از نَديم (ح ٤٣٨- ٣٥٠ ق) است كه آورده است:
مصحف على (ع) نزد خاندان جعفر (ع) بود، و من در زمان خود نزد ابويَعلى حَمْزَه حَسَنى مصحفى را به خط على بنابىطالب (ع) ديدم كه برگهايى از آن افتاده بود، و فرزندان حسن (ع) آن را با گذر زمان به ارث مىبردند؛[٣]
اما اين خبر پذيرفتنى نيست؛ چون همان طور كه آمد، نقل است كه مصحف آن حضرت تنها نزد ائمه (ع) بوده است؛ از اين رو به نظر مىرسد مصحفى را كه نديم نزد حمزه حسنى ديده است، نظير يكى از اين مصاحفى بوده است كه هماكنون نيز منسوب به آن حضرت در كتابخانهها و موزهها موجود است و تاريخ نگارش آنها به قرن سوم و چهارم مىرسد و لذا نمىتواند به آن حضرت تعلق داشته باشد. تاكنون چند مصحف به خط كوفى و با نقطههاى اعرابى و تزئيناتى مربوط به اين دو قرن در خزائنالآثار مسجد حسينى قاهره، كتابخانه اميرالمؤمنين نجف، موزه ايران باستان و كتابخانه آستان
[١] . سيدابوالقاسم خوئى، معجم رجال الحديث، ذيل همان نام.
[٢] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٥٢، صص ٣٦٥- ٣٦٤
[٣] . محمد بن اسحاق نديم، الفهرست، ص ٢٩.