پنهان نيست كه اقبال مردم به امام‌ على‌ (ع) در زمان خلافتش به معناى تسليم محض در برابر او نبود؛ از اين رو نمى‌توان انتظار داشت وقتى آن حضرت به خلافت رسيد، مصحف خود را رواج دهد. ملاحظه مى‌شود وقتى آن حضرت در زمان خلافت، مردم را از نماز تراويج كه تأسيس‌ عمر بود، نهى فرمود، با اعتراض آنان مواجه شد. آن بزرگوار فرمود كه اگر بخواهم سنن خلفا را بر چينم، مردم از پيرامونم مى‌پراكنند.[١] او تقريباً در تمام ايام خلافتش در جنگ بود و در چنين شرايطى، امكان تغيير مصحف رسمى تقريباً غير ممكن مى‌نمود؛ به علاوه در حالى كه به بهانه وجود قاتلان‌ عثمان‌ در سپاه آن حضرت با او به جنگ برخاستند، واضح است كه تعطيل كردن مصحف‌ عثمان‌ و رواج مصحف خود، بهانه بزرگ‌ترى به دست آنان مى‌داد و بسا با نابودى اصل قرآن همراه مى‌شد. بديهى است كه در چنين وضعى، مساعد نبود كه حضرت (ع) مصحف خود را عرضه و رايج كند.

اينكه امام‌ على‌ (ع) و ائمه (ع)[٢] پس از او، مصحف را به ميان مردم نياوردند و از دسترس مردم دور نگه داشتند، دليل ديگر هم داشت و آن اين بود كه در آن زمان از نقل و كتابت حديث نبوى جلوگيرى مى‌كردند و مصحف امام‌ على‌ (ع) را به همين جهت كه مشتمل بر احاديث نبوى (تأويل) بوده نپذيرفته بودند و لذا بيم نابودى آن مى‌رفت؛ نظير اين كار را ابن مسعود هم انجام داد و آن زمان كه خواستند مصحفش را بگيرند و نابود سازند، آن را پنهان ساخت.[٣]

آيت‌الله معرفت درباره مصحف امام‌ على‌ (ع) در اين دوره روايت‌ سليم بن قيس‌ را آورده است كه طى آن‌ طلحه‌ از امام‌ على‌ (ع) مى‌خواهد، مصحفى را كه پس از وفات پيامبر (ص) تأليف كرده است، عرضه كند و امام در پاسخ او مى‌فرمايد: همين قرآنى كه در دست مردم است، كل قرآن است و براى مردم‌

[١] . سيدمرتضى عسكرى، معالم‌المدرستين، ج ٢، ص ٣٥٥.

[٢] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٢٦، ص ١٨؛ محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، صص ١٤٣، ١٤٦- ١٤٥، ١٤٨ و ١٥١.

[٣] . عبد اللَّه ابن ابى داود سجستانى، المصاحف، ص ٢٢.