معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٤٧ - آيه حفظ و ارزش قرائت جمهور

روايتِ‌ حفص بن سليمان‌، به معناى آن نيست كه در مصاحف كنونى از قرائت‌ حفص‌ پيروى شده؛ بلكه اين هماهنگى از آن جهت است كه سند استوارِ قرائتِ‌ حفص‌ از عاصم‌ به امير مؤمنان‌ على بن ابى طالب‌ (ع) مى‌رسد و قرائت آن حضرت قرائت عامه مسلمين بود.[١]

اجماعى بودن صحتِ قرائت جمهور

با توجه به اينكه اعتبار قرائتِ جمهور مسلمين، مورد قبول همه مسلمانان است، اعتبار آن اجماعى است و جايى براى ترديد در اعتبار آن وجود ندارد؛ ولى اعتبار ساير قرائت‌ها اختلافى است؛ لذا به سبب آنكه دليل قاطعى بر قرآنيت آن‌ها وجود ندارد، نمى‌توانيم به‌عنوان قرآن به آن‌ها استناد كنيم.

آيه حفظ و ارزش قرائت جمهور

با نظر به اينكه يكى بودنِ نص قرآن كريم، اثبات شد و از سوى ديگر، خداى متعال به حفظ قرآن از تحريف وعده داده است، طبعاً بايد بگوييم آنچه اكنون در بين مسلمين به‌عنوان قرآن شناخته مى‌شود و اختلافى در قرآنيت آن نيست، همان قرآنى است كه خداى متعال، حفظ آن را ضمانت كرده است؛ زيرا اگر ساير قرائت‌هاى مخالف با مصحف كنونى را هم قرآن بدانيم، نص قرآن متعدد خواهد بود و اين خلاف آن چيزى است كه قبلًا اثبات شد. ممكن است ادعا شود: نص متواتر قرآن كه خداى متعال آن را از تحريف حفظ كرده، كلماتى است كه در مصاحف عثمانى وجود داشته و اكنون نيز باقى است؛ ولى در كيفيت اداى آن كلمات بين مسلمين اختلاف است.[٢] گوييم اين مطلب با وعده الهى سازگار نيست؛ زيرا كلام خدا در صورتى حفظ شده كه قرائت و قالبِ لفظى ويژه آن معلوم باشد و معناى مشخصى را افاده كند؛ اما حفظ كلماتى كه قالبِ لفظى آن معلوم نيست و بين احتمالات گوناگون مردد

[١] . ر. ك: محمدهادى معرفت، تلخيص التمهيد، ص ٣٧٥.

[٢] . سيدابوالقاسم خوئى، البيان فى تفسير القرآن، ص ١٧٣.