مفردات نهج البلاغه - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٨٣٥ - فيد
ملخى كه آنرا مىجود.
در حكمت ٤١ فرموده: «قلب الاحمق فى فيه و لسان العاقل فى قلبه» درباره يتيمان فرموده: «فلا تغّبوا افواههم» نامه ٤٧ كه در «غبب» گذشت
فىء
به فتح اوّل رجوع و برگشتن.
«فاء فيئا: رجع»
امواليكه با صلح از كفّار گرفته مىشود «فىء» نام دارد كه از كفّار به رسول خدا ٦ و يا به امام ٧ برمىگردد، از اين كلمه در «نهج» آمده است.
به معاويه مىنويسد: جمعى از مردم را فريفته و در درياى ضلالت خودت افكندهاى مگر آنهائيكه از اهل بصيرت بودند و بعد از شناختن تو از تو برگشتند: «الّا من فاء من اهل البصائر فانّهم فارقوك بعد معرفتك و هربوا الى الله» نامه ٣٢ ٤٠٦ آنگاه كه عمر بن الخطاب خواست زيور آلات كعبه را برداشته و تقسيم قشون كند، از آن حضرت در اين باره سؤال كرد، امام صلوات الله عليه فرمود: قرآن وقتى كه به رسول خدا ٦ نازل شد اموال مسلمانان چهار رقم بود يكى اموال و تركهها كه ميان وراث آنها تقسيم فرمود، ديگرى فىء كه بر مستحقيناش تقسيم كرد: «و الفىء فقسّمه على مستحقّيه» حكمت ٢٧٠ «فىء» به معنى سايه است كه برمىگردد، درباره دنيا فرموده: «انّ الدنيا دار فناء و عناء... فسبحان الله ما اعزّ سرورها و اظماء ريها و اضحى فيئها» خ ١١٤ ١٧٠، دنيا خانه فنا و مشقت است سبحان الله چه نادر است شادى آن و چه عطشبار است سيرابى آن و چه در معرض آفتاب است سايه آن.
درباره از دنيا رفتن خويش فرموده: «كنّا فى افياء اغصان» خ ١٤٩ ٢٠٧ در سايههاى شاخهها بوديم
فيد
افاده: دادن و گرفتن به دو معنى ضدّ هم مىآيد:
«افاده مالا» يعنى به او مال عطا كرد
«افاد منه مالا» يعنى از او مالى اخذ كرد
مواردى از آن در «نهج» آمده است چنانكه فرموده: «و ان افاد مالا اطغاه الغنى و ان اصابته مصيبة فضحه الجزع» حكمت ١٠٨، اگر مالى به دست آورد ثروت او را به طغيان وامىدارد و اگر بلائى رسد، ناليدن رسوايش مىكند.