به معنى حال و هيئت آيد. سه مورد از آن در كلام حضرت آمده است، آنگاه كه او را در برابرى عطا ملامت كردند فرمود: «اتامرونّى ان اطلب النصر بالجور فيمن ولّيت عليه و الله ما اطور به ما سمر سمير و ما امّ نجم فى السماء نجما» خ ١٢٦ ١٨٣، آيا مى‌گوئيد كه نصرت را با ظلم به دست آورم درباره آنانكه ولّى امر آنها هستم به خدا قسم به آن نزديك نمى‌شوم تا روزگار مى‌رود و تا ستاره‌اى ستاره‌اى را در آسمان قصد كرده و در پى آن مى‌رود

و درباره عذاب برزخ فرموده: «و اعظم ما هنالك بليّة نزل الحميم... بين اطوار الموتات و عذاب الساعات» خ ٨٣ ١١٤ اطوار به معنى انواع و اقسام است، «موتات» جمع موت، گوئى هر نوع عذاب يك نوع موت است يعنى بزرگترين بليّه در آنجا نزول آب جوشان است... در ميان انواع مرگها و ساعتهاى عذاب (نعوذ بالله منها) و در خطبه ١ آمده: «فملأهنّ اطوارا من ملائكته» كه منظور انواع است، آسمانها را با انواع ملائكه پر كرد.

طاووس

مرغ معروفى است داراى دم رنگارنگ و آن فقط يك بار در «نهج» آمده است، چنانكه فرموده: «و من اعجبها خلقا الطاووس الذى اقامه فى احكم تعديل و نضّد الوانه فى احسن تنضيد» خ ١٦٥ ٢٣٦ و از اعجب طيور در خلقت، طاووس است كه خداوند او را در محكمترين اعتدال بر پا داشته و رنگهاى او را در بهترين نظم و ترتيب، تنظيم كرده است.

از خطبه فوق معلوم مى‌شود كه امام ٧ طاووس را ديده است چون در خطبه فوق بعد از اشاره به جفت‌گيرى آن فرموده: «احيلك من ذلك على معاينة لا كمن يحيل على ضعيف اسناده» ابن ابى الحديد در ذيل اين كلام گفته است: اگر گوئى مگر در مدينه طاووس بود كه امام ٧ فرمايد: «حواله مى‌دهم تو را به اينكه با چشم ديده‌ام نه اينكه فقط يك خبر باشد» مخصوصا كجا جفت‌گيرى طاووس را ديده است گويم آن حضرت در مدينه نديده بلكه در كوفه ديده است، بعيد نيست كه هديه و امثال آن، به حضرت آورده‌اند و جفت‌گيرى آنها را نيز ديده است.

به هر حال: امام صلوات الله عليه در اين خطبه درباره خلقت طاووس و اطوار زندگى او سخن بسيار گفته و به صنع خداوند اشاره فرموده است

طوع

رغبت و ميل.

راغب گويد: طوع به معنى انقياد است

طاعت نيز بدان معنى است ولى بيشتر در فرمانبرى و اطاعت به كار رود،

«تطوّع» از باب تفعل بقول راغب تكلّف اطاعت است

و در متعارف به معنى تبرع و انجام كار غير واجبى‌