مفردات نهج البلاغه - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١١٧٥
حلّههاى مفقوش و رنگارنگ و يا مانند برد يمانى منقوش، أعجاب آور است. و نيز درباره طاوس فرموده «و مغرزها إلى حيث بطنه كصبغ الوسمة اليمانيّة» يعنى و فرو رفتنگاه آن تا به شكم رسد رنگى است سبز، مانند وسمه يمانى.
ينع
(مثل عقل و قفل) رسيدن ميوه، «ايناع» نيز بدان معنى است «يانع» ميوه رسيده، چهار مورد از آن در «نهج» آمده است، درباره اينكه هر كار وقتى دارد فرموده است: «و مجتنى الثمرة لغير وقت ايناعها كالزارع بغير ارضه» خ ٥ ٥٢، كسى كه ميوه را در غير وقت رسيدن مىچيند مانند آن است كه در غير زمين خود كاشته است. ظاهرا درباره عبد الملك مروان فرموده است: «فاذا اينع زرعه و قام على ينعه... عقدت رايات الفتن المعضلة و اقبلن كالليل المظلم» خ ١٠١ ١٤٧ و چون كشتش رسيد و بر رسيدن ايستاد (بر اوضاع مسلّط شد) پرچم فتنههاى سخت تشكيل مىشود و فتنهها مانند شب تار روى مىآورند درباره حق تعالى فرموده: «و آتت اكلها بكلماته الثمار اليانعة» خ ١٣٣ ١٩١ ميوههاى رسيده به دستور او خوردنيهاى خود را دادند.
يوم
از طلوع فجر تا غروب آفتاب و نيز مدتى از زمان و وقت را يوم گويند، اين لفظ به اين دو معنى به طور مفصل در «نهج» به كار رفته است چنانكه فرمايد: «الدهر يومان: يوم لك و يوم عليك فاذا كان لك فلا تبطر و اذا كان عليك فاصبر» حكمت ٣٩٦ همين كلام را در نامه ٧٢ ٤٦٢ به عبد الله بن عباس نيز مىنويسد: روزگار دو روز است روزى براى تو و روزى بر عليه تو، چون براى تو باشد طغيان نكن و چون بر عليه تو باشد بردبار باش. و نيز فرموده: «كلّ يوم لا يعصى فيه فهو يوم عيد» حكمت ٣٦٧ كه منظور بيست و چهار ساعت است
بدين سان با الطاف و توفيق خداوند، كتاب «مفردات نهج البلاغه» به پايان رسيد، نوشتن اين كتاب در ٢٨ ارديبهشت هزار و سيصد و شصت و نه مطابق ٢٢ شوال هزار و چهارصد و ده شروع و در ٢٩ ديماه هزار و سيصد و هفتاد و چهار مطابق ٢٧ شعبان ١٤١٦ تمام گرديد، فاصله اين دو تاريخ پنج سال و هفت ماه است در وسط به نوشتن بعضى تأليفات نيز مشغول بودهام و